Wybuch I wojny światowej w 1914 r. stanowił katastrofę gospodarczą dla ziem polskich, przyniósł bowiem straszliwe zniszczenia, dewastację terenu przez walczące armie, masowe przesiedlenia ludności, ogołocenie kraju z żywności, surowców, zadał krwawe straty mieszkańcom. W rezultacie warunki socjalno-bytowe Polaków tragicznie się pogorszyły. Zarazem wojna między solidarnymi dotąd wobec polskich ruchów narodowowyzwoleńczych zaborcami stworzyła nam szanse na odzyskanie niepodległości.Czytaj dalej

W okresie zaborów mocarstwa sąsiednie, które doprowadziły do utraty niepodległości Polski, zgodnie prowadziły politykę antymiejską. Wynikało to z obawy przed na ogół patriotycznie nastawionym mieszczaństwem. I tak w zaborze pruskim wprawdzie nie pozbawiono praw miejskich żadnego miasta, ale też prawa miejskie otrzymały jedynie: Katowice w 1867 roku, Chorzów w 1869 roku i kilka innych miejscowości. Na skutek takiej polityki powstały paradoksy, zresztą nie tylko w zaborze pruskim, lecz także w pozostałych. Szczególnie było to widoczne na Górnym Śląsku, gdzie znajdowały się liczne ośrodki uprzemysłowienia z wielotysięczną ludnością. W zaborze austriackim także nie znoszono formalnie miast, ale zaliczano je raz do miast, a innym razem do miasteczek. Niektóre spośród nich same traciły prawa miejskie i stawały się osadami, lub po prostu wsiami. W rezultacie na tym obszarze w 1915 roku było 95 miast mniej niż 1795 roku. Natomiast nie utworzono żadnego nowego miasta.Czytaj dalej

Henryk Konstanty Woyciechowski herbu Jelita (1851 – 1934)

Rodzina

Henryk Konstanty Woyciechowski urodził się w 1851 r.1 Był synem Aleksandra2 i Bolesławy z domu Sawiczewskiej. O ojcu Henryka Konstantego tak pisze Z. Nałkowska: Wiedziałyśmy o nim, że walczył w powstaniu 1863 roku. Raz opowiadał nam, że dane mu było widzieć Mickiewicza, którego – jeszcze jako młodzieńca – pokazał mu ktoś w wileńskim kościele.3 Nieco więcej wiadomo o rodzinie matki. Bolesława pochodziła ze znakomitej krakowskiej familii. Jej ojciec, późniejszy dziadek Henryka Konstantego, Józef Tomasz Sawiczewski był profesorem farmacji i toksykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.4 Liczne rodzeństwo Bolesławy otrzymało staranne wykształcenie, przyrodni bracia byli gorącymi patriotami i działaczami niepodległościowymi.5Czytaj dalej

Komitet Obywatelski, czynny w Wołominie pod Warszawą, wspiera obecnie stu kilkudziesięciu ubogich, przeważnie z pośród rodzin rezerwistów. Otrzymują oni 2 razy tygodniowo produkty spożywcze, kaszę, chleb. Kartofli zaprzestano wydawać z powodu braku tychże na miejscu. Chorym i słabowitym wydaje się także cukier i herbatę. Właściciel Nowej Wsi pod Wołominem, p. Olgierd Koralkiewicz, ofiarował swego czasu Komitetowi sporą ilość kartofli, a obecnie zaopatruje go bezinteresownie w drzewo na opał dla ubogich. Około Nowego Roku urządzono „dwudniowy kwiatek”, z czego Komitet uzyskał 132 rb. 10 kop. Pozatem wpływają składki dobrowolne.

Nowa Gazeta
poświęcona wszelkim zjawiskom życia społecznego
R.10, nr 25 (17 stycznia 1915)

Komitet Obywatelski po przystąpieniu do Centralnego Komitetu Obywatelskiego został przekształcony. Prezesem jest p. Henryk Wojciechowski, wiceprezesem p. Mieczysław Czajkowski, sekretarzem p. Jan Malinowski. Gorliwie rozwija działalność komisja żywnościowa pod kierunkiem pp. Jana Rebandla i Wincentego Kowalskiego, oraz p. Pokrzywnickiego, który ma pod swą opieką magazyn zapasów żywności dla biednych.Czytaj dalej