Bataliony Chłopskie w naszym regionie w latach okupacji

Marian Gotowiec
Marian Gotowiec

W powiecie tylko dwóch oficerów przedwojennych w stąpiło do BCh. Brakowało tez innych fachowców wojskowych, broni, wyszkolonych żołnierzy Mimo to szeregi rosły. Komendantem Obwodu został Marian Gotowiec, ps. „Andrzej Kruszewski”. Jego dom w Kruszu stał się głównym punktem dowodzenia. Drugim takim punktem był dom Gotowców w Ostrówku pod Klembowem. Zastępcą komendanta był Stanisław Okulski z Rozczepa, członkiem komendy – Jan Śliwa.

Banki w dawnym Wołominie

Pasted into Bankowość w Wołominie

Jesienią 1924 r. powstała w Wołominie Kasa Spółdzielcza z nieograniczoną odpowiedzialnością, obejmująca statutowo teren całego powiatu radzymińskiego. Organizacyjnie wchodziła w skład Związku Spółdzielni Polskich. Prezesem Rady Nadzorczej został burmistrz inż. Mieczysław Czajkowski, prezesem Zarządu – mecenas Antoni Kępiński, skarbnikiem – przemysłowiec żydowski Szymon Donde. Niebawem Kasa Spółdzielcza stała się prawdopodobnie miejscem rozgrywek partyjnych, co negatywnie odbiło się na stanie jej finansów.

Wybory do Rady Miejskiej w Wołominie w 1934 roku

Uroczystości pod pomnikiem "Obrońcom Ojczyzny 1920" w Wołominie. 20 czerwca 1934 roku.
Uroczystości pod pomnikiem "Obrońcom Ojczyzny 1920" w Wołominie. 20 czerwca 1934 roku.

W moim zbiorze dokumentów dotyczących dziejów Wołomina znajduje się ulotka Polsko-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Społeczno-Gospodarczego i Robotniczego do wyborców. Czytamy w niej m.in.: „Nie ulegajcie pustym frazesom […]

750 lat Radzymina

Radzymin

Druga historyczna wzmianka o Radzyminie pochodzi dopiero z 1383 r. Mówi ona, że ówczesny dziedzic wsi uznał zwierzchnictwo księcia Ziemowita Płockiego (zm. w 1426 r.), potomka Konrada I Mazowieckiego. Jak wiadomo, Mazowsze było wówczas podzielone na księstwa, stanowiące lenno królów polskich. Właścicielami wsi był ród Radzimińskich, znany nie tylko na Mazowszu. Jeden z nich, Jan, syn Czesława i wnuk Macieja, został kasztelanem warszawskim. W 1475 r. na zjeździe książąt w Pułtusku otrzymał od księcia Bolesława V przywilej na lokację miasta Radzimina na terenie przyległym do wsi.

Stracony przez NKWD

Kazimierz maliński
Kazimierz Maliński

W kwietniu 1942 r. Maliński ze względów bezpieczeństwa przeniósł się z Wołomina do wsi Wujówka w gminie Jadów, gdzie zamieszkał u rolnika Józefa Laskowskiego, członka organizacji. W krótce później, 30 czerwca, wpadł jednak podczas odprawy działacz „Wilków” na terenie powiatu sokołowskiego. Zdrajcą okazał się jeden z członków organizacji. Maliński przeszedł przez więzienia gestapo w Siedlcach, na Pawiaku, w końcu wywieziony został do obozu koncentracyjnego Majdanek. Przebywał w nim do 16 marca 1944 r. Tu zorganizował tajną grupę pod nazwą „Orzeł” i zainspirował kilka grupowych ucieczek z obozu.

Jan Sikorski – wołomiński Judym

Dr Jan Sikorski (z lewej)
Dr Jan Sikorski (z lewej)

„Zapłatę za udzieloną pomoc lekarską uważał za zło konieczne, gdyż musiał przecież z tej zapłaty utrzymać siebie i swoją rodzinę. – Człowiek gdy jest istotnie chory, to już jest przez to dotknięty przez los – mawiał – więc ja, powołany do niesienia tej pomocy mam za nią brać pieniądze? Znam wiele wypadków, gdy dr Sikorski nie tylko nie brał pieniędzy od pacjentów, ale gdy zauważył w ich domu niedostatek, sam dawał pieniądze na lekarstwa, na chleb czy mleko”.