historia terenów powiatu wołomińskiego

w dokumentach i wspomnieniach

Jasienica Lipiny Miąse Wola Rasztowska XVI wiek XVII wiek

Czosnowscy herbu Kolumna – dziedzice wsi w naszym regionie
0 (0)

Ród Czosnowskich wywodził się z Czosnowa w ziemi warszawskiej, położonego nad zachodnim brzegiem Wisły, niemal naprzeciw Nowego Dworu Mazowieckiego. Byli rodem szeroko rozgałęzionym, licznym, mającym majątki ziemskie w wielu miejscach na Mazowszu. Tutaj też pełnili szereg urzędów ziemskich. Pierwsi Czosnowscy wymienieni są w aktach już na początku XV wieku. Jeden z nich, Stanisław, zapisany w 1474 r. w poczet studentów uniwersytetu krakowskiego, sędzia ziemski zakroczymski, był m.in. dziedzicem wsi Jasienica koło Tłuszcza. Żył długo i jeszcze w dojrzałym wieku miał dzieci. Jego synowie, Stanisław i Paweł, w 1580 r. gospodarzyli w Jasienicy. Stanisław w dokumencie z 1561 r. zabezpieczył posag swej młodej żonie, Katarzynie z Uwielińskich. Tenże Stanisław został na stare lata (1592) stolnikiem warszawskim. W aktach figuruje też jako właściciel Olszewnicy na Lubelszczyźnie.

Jego synowie Andrzej i Wojciech gospodarzyli w Jasienicy. Wojciech był też właścicielem Jaźwia i Miąsego w naszym regionie. Wsie te wydzierżawił w 1607 r. swemu bratu Andrzejowi. Umowę tę potwierdziła małżonka Wojciecha Jadwiga z Klembowskich, właścicieli Klembowa i kilku innych wsi naszego regionu. Wojciech miał czterech synów, z których Marcjan wszedł zapewne w posiadanie Dębinek leżących w pobliżu Tłuszcza. Syn tegoż Marcjana, Stanisław, wzmiankowany jest jako właściciel Dębinek, podczaszy zakroczymski (1674), stolnik warszawski (1686). W 1673 r. podpisał się jako jeden z elektorów Jana III Sobieskiego, a w 1697 r. – Augusta II Sasa.

Inny Czosnowski, Andrzej, wojski liwski w 1605 r., podzielił się z bratem Wojciechem majątkiem Czosnów. Andrzej figuruje w aktach jako właściciel Lipin pod Wołominem oraz Jasienicy i Tułu. Żonaty był z Anną Załuską, wdową po jakimś Rzewuskim. W 1613 r. nabył od Leszczyńskich miasteczko Okuniew koło Wołomina. Zmarł w 1619 r. pozostawiwszy po sobie liczne potomstwo: dwie córki i siedmiu synów. Dwaj jego wnukowie, skarbnik podlaski Seweryn i Andrzej, dziedziczyli na Jaźwiach i Szczepanku (1691). W 1680 r. Seweryn poślubił Annę z Wolskich. Syn Andrzeja, miecznik trembowelski (na Podolu), Stanisław, sprzedał dobra Szczepanek któremuś z Sobolewskich. Inny z Czosnowskich, Franciszek, wzmiankowany w 1678 r. jako łowczy warszawski, żonaty z Heleną Wojnianką, a po jej śmierci z Katarzyną Słońską, sprzedał Miąse Sobolewskiemu. Cześnik warszawski Tomasz, żonaty z Marianną z Gniewoszów, w 1632 r. nabył wieś Kołbiel od Klembowskich. Z kolei Aleksander Czosnowski, kanonik poznański, zakupił od swego brata Abrahama wieś Tuł (1652), którą w dwa lata później sprzedał z zyskiem.

Liczne potomstwo – trzech synów i trzy córki – miał też wojski warszawski (1658) Abraham, żonaty z Katarzyną z Opackich. Jeden z jego synów, Stanisław, nabył od Łuszczewskich barokowy pałac wzniesiony niedawno w Woli Rasztowskiej koło Radzymina (1688). Koszt utrzymania tej pięknej, jednopiętrowej rezydencji prawdopodobnie przekraczał jednak jego możliwości. Dlatego w 1692 r. Stanisław Czosnowski sprzedał pałac Płochockim, którzy posiadali go aż do połowy XVII wieku. Pałac ten został zupełnie zniszczony w czasie II wojny światowej. Ruiny po nim przejął Centralny Zarząd Radiostacji i Telewizji, który w 1951-1953 r. wzniósł na ich miejsce nowy pałac zaprojektowany przez architekta Jana Wolińskiego. Przywrócił on budowli styl barokowy, wprowadził jednak duże zmiany w konstrukcji pałacu. Nowy budynek został oddany do użytku miejscowej szkole i przedszkolu. W pobliżu niego wzniesiono osiedle dla pracowników znanej w Polsce radiostacji.

Cześnik warszawski Jan (zm. 1639) żonaty z Reginą z Kossobudzkich nabył od Drużbicza w 1624 r. Lipiny pod Wołominem, wtedy kilkakrotnie większe od dzisiejszego miasta. Druga żona Jana Czosnowskiego, Jadwiga z Leżenicy, zapisała wkrótce po śmierci męża aż 3 tys. florenów z dóbr Lipiny na potrzeby szpitala Św. Łazarza w Warszawie. Widać z tego, że Lipiny były wtedy dużą i dochodową wsią. Jej syn Mikołaj, żonaty z Anną Służewską, a po jej śmierci z Marianną Służewską (małżeństwa ze szwagierką po owdowieniu były wtedy dość powszechnie praktykowane ze względów majątkowych) sprzedał jednak Lipiny (1652) Grzybowskiemu.

Stosunkowo nieźle znanym był Stanisław Czosnowski, cześnik warszawski i rotmistrz królewski, uczestnik wielkiej bitwy z Kozakami i Tatarami pod Beresteczkiem w 1651 r. Żonaty był z Dorotą ze Skierdowskich, a następnie z Anną z Opackich. W 1647 r. nabył wieś Jasienicę. Jego syn Franciszek zapisał znaczną sumę dla kościoła w Okuniewie (1688). Brał udział w elekcji Augusta II Sasa, został cześnikiem i wojskim warszawskim.

Dalsze pokolenia Czosnowskich były już mniej związane z naszym regionem. Część z nich osiadła na Podolu, gdzie też urodził się zasłużony w wojnach napoleońskich Jakub, podpułkownik, żołnierz gwardii samego cesarza Francuzów. W 1887 Czosnowscy otrzymali od króla włoskiego Umberta I tytuł hrabiowski. W 10 lat później Izydor Stanisław Czosnowski. (1857-1934) otrzymał podobny tytuł od papieża Leona XIII. Jego syn Seweryn dożył do naszych czasów (żył w latach 1898-1981). Jak widać z powyższego tekstu, z rodem tym związane były dzieje wielu miejscowości naszego regionu.

Wieści Podwarszawskie
nr 13, 1998

 1,806 odsłon,  2 odsłon dzisiaj

Oceń ten tekst
[Total: 0 Average: 0]

1 KOMENTARZ

  1. JAK można się skontaktowac w sprawie tego artykulu i z kim.Mam dużo wiadomości o Czosnowskich h.Kolumna z powiatu wołomińskiego i nie tylko.Interesuję się tą rodziną od 20 lat.Nie jestem ani archiwistą ani historykiem.Janina.Nie znam się tez dobrze na komputerze.

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.