Cmentarz niemiecki w Ręczajach Nowych (Niemieckich)

Ręczaje Nowe. Do budowy nagrobka użyto kamienia polnego.
Ręczaje Nowe. Do budowy nagrobka użyto kamienia polnego.

„Cmentarz był ładny, ogrodzony, z aleją wjazdową”1. W Ręczajach Nowych groby są wykonane z trwałego materiału i przypominają swym kształtem trumny. Pod koniec wojny pochowano […]

Niemcy w Polsce: wspólna polska i niemiecka historia

Kościół w Nadbieli, 1930
Kościół w Nadbieli, 1930

Około 11 000 niemieckich chłopów przeniosło się w rejon Wołynia, dziś w zachodniej Ukrainie, gdzie obiecano im lepszą ziemię i warunki życia. Mój pradziadek Martin również właśnie podążał wschód, kiedy poznał swoją późniejszą żonę Luise, która mieszkała w okolicach Mińska Mazowieckiego. Tam też pobrali się i pozostali. Mieli ośmioro dzieci i początkowo mieszkali prawdopodobnie w Wólce Pieczącej, następnie przenieśli się do wsi Stare Grabie, niedaleko Radzymina. Ich najmłodszy syn Daniel i jego żona Emma ze wsi Leśniakowizna, są moimi dziadkami. Do 1915 r. mieszkali w Starym Grabiu. Pradziadek Martin zmarł w 1904 r. i został pochowany na pobliskim cmentarzu w Nowych Ręczajach.