K.O. został zorganizowany 5-go kwietnia 1915 r. w granicach gminy z wyjątkiem wsi Wołomin, która posiadała osobny K.O. Samodzielnych sekcji w K.O. było trzy: sanitarna, żywnościowa i finansowa. Charakter gminy jest wiejski. Miejscowość ma handel podmiejski artykułami spożywczemi i letniska. Ludności było w gminie około 10.000, zmniejszonej obecnie wskutek mobilizacji i wysłania do Rosji około 700 kolonistów niemieckich. Przed zawiązaniem K.O. miejscowość miała 8 szkół, w tem 2 niemieckie.
Bezpośrednio z powodu wojny ucierpiały zabudowania wysiedlonych kolonistów, majątek Wołomin (strat na 9000 rb.), majątek Nowa Wieś (strat na 2000 rb.); ucierpiały też lasy. W Poświętnem zabrano dzwony kościelne. Zniszczenia te miały miejsce około 10-go lutego 1915 r. Pośrednio z powodu wojny miejscowość prawie nie ucierpiała.
Działalność K.O. w kierunku dobroczynnym dla zbiegów wyraża się w przyjęciu około 400 bezdomnych, skierowanych przez władze i rozlokowanych przez K. O. w ten sposób, że zbiegowie z Sochaczewskiego zostali na razie pomieszczeni we wsiach Grabie i Duczki, wygnańcy zaś z Płońskiego i Płockiego początkowo we wsiach Zagościńcu, Nowej Wsi i Sławku; później zaś wszyscy przeniesieni do kolonji wysiedlonych niemców. Akcję żywnościową prowadził K.O. miejscowy z funduszów od K.O.G.W., z dobrowolnych składek od miejscowej ludności i zapomogi rządowej. Udziału w pracy miejscowej bezdomni, z małemi wyjątkami, nie brali.
Protesty w sprawie rekwizycji, podwód i robót przymusowych były robione przez K.O., lecz nie szły dalej, jak do władz powiatowych, które je pozostawiły bez skutku.
Działalność sanitarna K. O. wyraża się w zorganizowaniu sekcji i dozoru sanitarnego, w przedsięwzięciu masowego szczepienia ospy, przestrzeganiu czystości ustępów. Pozatem projektowane były 2 łaźnie i herbaciarnia, które nie doszły do skutku z powodu wypadków wojennych.
Straż obywatelska w liczbie około 40 osób była zorganizowana w porozumieniu z Komendanturą powiatową w myśl regulaminu K.O.G.W. Sąd Obywatelski, który miał działać w nowym składzie, z sędzią wyznaczonym przez C.K.O., nie rozpoczął swoich czynności.
Rada Gminna była zorganizowana 2-go września r. b. Rada uchwaliła: powszechne nauczanie; etat dla nauczyciela lub nauczycielki w wysokości 600 rb. rocznie prócz mieszkania i 120 ib. na światło i opał; wsparcia dla rezerwistek i podatek po 32 kop. od morga do Nowego roku. Stosunek wójta do Rady był obojętny.
Skład osobisty K. O.: Olgierd Korolkiewicz ob. z. prezes, X. Franciszek Sadowski zast. prezesa, Antoni Witowski wł. młyna skarbnik, pom. skarbnika Stanisław Pskiet komisarz S.O.; członkowie sekcji sanit.: Henryk Wojciechowski ob. m. Wołomina, Walenty Palesa włość., Jan Szczęsny włość.; członkowie sekcji żywnościowej: Andrzej Łaszcz włość., Ludwik Zdrojewski włość.
Organizacja i prace Komitetów Obywatelskich na terenie Gubernji Warszawskiej.
Cz. 1. Sprawozdanie Komitetu Obywatelskiego Gubernji Warszawskiej.
Cenzurowane przez Urząd Prasowy Niemiecki d. 12 maja 1916 r.
O autorze
