Osławiony komisarz włościański, Safonow, urządzający rozmaite hece dla otumanienia ludu w powiecie radzyńskim, wydusił z administratora dóbr hr. Zamojskiego rs. 100 dla założenia czytelni rządowej w Jadowie. Na dwa tygodnie przed Wieklanocą bibljoteka owa, umieszczona w mieszkaniu starszego strażnika, została oddana do użytku publicznego ku oświecaniu i zbudowaniu maluczkich.Aktu poświęcenia czytelni wobec ludu, spędzonego na rozkaz komisarza, dokonał miejscowy proboszcz ks. Skowroński, który z talentem godnym lepszej sprawy, rozwinąwszy przed ludem szereg dobrodziejstw rządowych, począwszy od uwłaszczenia aż do obecnej doby, odezwał się do parafian swoich w te słowa:
„Panujący nam dzisiaj cesarz Mikołaj lIgi, dbały o dobro wasze, pokasował karczmy, te nory zepsucia i zgnilizny moralnej, a ustanowił rządową sprzedaż wódki, wiedząc zaś, że nie możecie się obyć bez rozrywki, kazał drukować dla was gazetę rządową po polsku. Ale naszym obowiązkiem jest przedewszystkiem obrona granic ojczyzny i służba wojskowa, a że, jak wiecie, w wojsku używa się języka państwowego, powinniście się z nim zapoznać i dobrze nauczyć. Właśnie w tej oto czytelni, którą pan komisarz dla was zakłada, obok książek religijnych i pouczających o gospodarstwie, znajdziecie książki rosyjskie, z których nauczycie się, jak to trzeba poświęcać się za ojczyznę”. — „Powinniście być wdzięczni za to panu komisarzowi”
— Safonow rozpromieniony, olśniony blaskiem tej mowy, uchyla głowę przed ks. Skowrońskim, prosząc o błogosławieństwo na dalszą pracę, a po udzieleniu takowego całuje ks. proboszcza w rękę i rozrzewnionym głosem odzywa się do obecnych, że wobec mowy czcigodnego ks. Skowrońskiego on nie ma nic więcej do dodania. Istotnie, nawet komisarz włościański nie mógłby dodać nic więcej.
Pochodnia
organ Ligi Narodowej
1900, nr 7
O autorze
