Szkołą Podstawowa nr 3 w Wołominie, rok szkolny 1967/68
Po odzyskaniu niepodległości Polacy przystąpili do odbudowy państwa polskiego. Osada, jaką był Wołomin na mocy dekretu Naczelnika Państwa z 4 lutego 1919 r. otrzymała prawa miejskie. Nastąpił rozwój gospodarczy miasta. W Wołominie w okresie międzywojennym dość skromnie przedstawiało się szkolnictwo powszechne. Istniały dwie szkoły podstawowe mieszczące się w budynku trzykondygnacyjnym u zbiegu ulic: Wileńskiej i Długiej.
W 1923 r. uruchomiono w mieście szkołę nr 3 dla dzieci żydowskich, która mieściła się przy ul. Warszawskiej, kierownikiem był Ignacy Szayer (Szniawski). Od 1926 r. funkcję kierowniczą pełnił legionista Alfred Orwicz-Żyliński. Ponieważ na terenie osiedli Wołominek i Sławek nie było szkoły powszechnej, a szkoły w mieście były ciasne, Towarzystwo Przyjaciół Osiedla Wołominka podjęło decyzję o budowie szkoły w tym rejonie miasta. W drugiej połowie 1936 r. wydano odezwę do ludności wzywającą do składania ofiar pieniężnych na zakup działki pod budowę szkoły.
W latach 1936-1938 organizowano kwesty publiczne, zabawy taneczne, których dochód przeznaczono na budowę szkoły. Za zebrane pieniądze Towarzystwo nabyło w listopadzie 1936 r. plac o powierzchni 6670 m kw. i przekazało Zarządowi Miejskiemu. Aleksander Granzow ofiarował na rzecz przyszłej szkoły 4 parcele o powierzchni 40.000 łokci kwadratowych (tj. 13340 m kw.). W połowie 1937 r. w Zarządzie Miejskim powstał projekt trzypiętrowego budynku szkolnego dla 700 dzieci uczących się na jednej zmianie.

10 maja 1937 r. Kurator Okręgu Szkolnego Warszawskiego wydał orzeczenie nr I-12757/37 o organizacji szkoły 7-klasowej z podwójnym ciągiem klas, czyli 14 oddziałów. Projekt przewidywał sale wykładowe, sale przyrody i rysunków, pokój nauczycielski, pokoje administracyjne, gabinet dentystyczny, lekarski, natryski, sale rekreacyjne oraz pomocy szkolnych, 3 szatnie i pomieszczenia gospodarcze. Budynek miał być podłączony do wodociągu i kanalizacji, planowane było centralne ogrzewanie oraz schron przeciwgazowy. Koszty inwestycji obliczono na ok. 200 tys. zł i częściowo miały być pokryte z budżetu Zarządu Miejskiego oraz ze środków ofiarowanych przez społeczeństwo. Zdecydowano, że szkoła będzie nosić imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. 9 października 1938 r. odbyło się uroczyste poświęcenie kamienia węgielnego nowej szkoły. Do wybuchu II wojny światowej wzniesiono podpiwniczenie, parter i część pierwszego piętra.
W okresie okupacji hitlerowskiej wstrzymano prace budowlane. Znaczna część materiałów budowlanych: cegła, wapno, drewno przeznaczonych na wzniesienie budynku szkolnego została rozgrabiona przez niemieckie organy administracji lokalnej lub okolicznych mieszkańców.
Po II wojnie światowej miasto zaczęło się rozwijać, przybywało mieszkańców, zwłaszcza dzieci i młodzieży. W 1955 r. pracowały trzy szkoły podstawowe: TPD (powstała z połączenia dwóch szkół i mieściła się w budynku szkoły nr 4) oraz szkoły nr 1 i 2. Budynki tych szkół stały się przestarzałe, za ciasne, by mogły pomieścić rosnącą liczbę uczniów. W 1954 r. przystąpiono do budowy nowej szkoły planowanej już przed wojną.

W 1957 r. rozpoczęła pracę Szkoła Podstawowa nr 3 mieszcząca się przy ul. Przejazd (obecnie ul. Sasina 33). Kierownikiem szkoły został powołany Franciszek Nasiadko. Pracę w nowej szkole podjęli nauczyciele: J. Bulik, Z. Chmielewski, H. Frontczak, J. Jędrasik, E. Napiórkowska, K. Nowak, J. Pysz, H. Rachuba, A. Skraińska, M. Bobowska, T. Kielak, ks. M. Kuzalski, Feliks Szturo, Szczęsny, Zdanowicz, I. Zalewska, Jan Malik.
Naukę w Szkole Podstawowej nr 3 w roku szkolnym 1957/58 rozpoczęło 509 uczniów w 7-klasowej szkole powszechnej, pracę podjęło 18 nauczycieli. Klasy liczyły od 35 do 45 uczniów. Nauczyciele zwracali uwagę na higienę osobistą uczniów oraz na jednolity strój – fartuszki z białymi kołnierzykami (dziewczęta), ciemne ubrania z białymi kołnierzykami (chłopcy). W ciągu 2 lat działalności placówki zdobyto fundusze na ogrodzenie szkoły, ponieważ, budynek postawiony był na pustkowiu. Okratowano okna zabezpieczając przed kradzieżami i włamaniami. Nauczyciele z uczniami posadzili drzewa i krzewy. W szkole opiekę medyczną sprawował lekarz szkolny, a higienistka dbała o higienę uczniów.
W latach 60. Szkoła Podstawowa nr 3 posiadała najdoskonalsze warunki pracy na terenie miasta. Szkoła była dobrze wyposażona w sprzęt (stoliki, ławki), pomoce naukowe takie jak: mapy, plansze oraz środki audiowizualne: radio, magnetofon, aparat projekcyjny do filmów dźwiękowych, rzutniki. Tu odbywały się konferencje metodyczne, narady kierowników szkół z całego powiatu. Na terenie szkoły działały organizacje uczniowskie: SKS, TPPR, drużyna harcerska i zuchowa, Spółdzielnia Uczniowska, Samorząd Szkolny, Młodzieżowa Służba Ruchu, PCK oraz chór szkolny, który uświetniał akademie szkolne, występował również w zakładach pracy, brał udział w przeglądach chórów szkolnych. Stworzony został księgozbiór, początkowo zawierał podstawowe lektury, lecz wraz z upływem czasu przybywało książek z różnych działów. W 1961 r. księgozbiór wynosił 1700 pozycji, a w 1966 r. 4200 woluminów, obecnie ok. 12000 egz. Szkoła była ściśle powiązana z życiem środowiska, nauczyciele w czasie zebrań z rodzicami prowadzili różne formy pedagogizacji, prężnie działał Komitet Rodzicielski.
Lata 70. to remont i rozbudowa szkoły. Zostały wymienione podłogi na korytarzu głównym, wykonano nowe ogrodzenie strony frontowej, rozbudowano pracownię zajęć praktyczno-technicznych, uporządkowano dziedziniec zewnętrzny i wewnętrzny.
Od 1 września 1978 r. szkoła podstawowa weszła w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących. Dyrektorem Zespołu został Tadeusz Dębek, a zastępcą dyrektora ds. szkoły podstawowej wybrano Janinę Bulik. Przemiany lat osiemdziesiątych zaowocowały powstaniem NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty. Podjęto próbę nadania szkole imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego, propozycję odrzuciły ówczesne władze miasta. Jednak dyrekcja wraz z radą pedagogiczną czyniły starania o wydanie zgody na nadanie szkole imienia Marszałka. W tym czasie zaszły zmiany w zarządzaniu placówką. Dyrektorem został Kazimierz Chudzian, wicedyrektorami: kl. 0-III Iwona Oleksiak, kl. IV-VIII Henryk Ruciński.
Marianna Przystupa
na podstawie dokumentacji szkolnej, wywiadu z p. Tadeuszem Dębkiem
oraz „Dziejów Wołomina i okolic” pod red. Leszka Podhorodeckiego.
Wieści Podwarszawskie
nr 21-22/2008