
Gmina Dąbrówka leży na południowym krańcu województwa, graniczącym z województwem stołecznym. Graniczy przez Bug z gminą Somianka, ponadto z gminami: Zabrodzie, Tłuszcz, Klembów i Radzymin w woj. stołecznym. Niegdyś, przed 1975 r., gmina wchodziła w skład powiatu wołomińskiego. Z Radzyminem, z Warszawą, a także jednym autobusem dziennie z Wyszkowem ma siedziba gminy bezpośrednie połączenie autobusowe, choć przebiegająca przez gminę trasa E-12 czyni również inne miasta nieco bardziej dostępnymi. Z Dąbrówki do Radzymina jest 15 km, do Warszawy nieco ponad 30 km, do Wyszkowa 21 km, a do Ostrołęki — 89 km.
Na powierzchni 109 km kw. w 25 sołectwach mieszka w gminie ponad 6 tys. obywateli. W użytkowaniu 1444 rolników indywidualnych znajduje się 7,6 tys. ha użytków rolnych, z których przeważającą większość (5,7 tys. ha) stanowią grunty orne. Są w gminie 2 placówki pocztowo-telekomunikacyjne i tylko 38 abonentów telefonicznych (jeden z gorszych wskaźników w województwie), są 23 punkty sprzedaży detalicznej, w tym 14 sklepów. Opiekę przedszkolną zapewniają 2 placówki przedszkolne, starsze dzieci zaś uczą się w 4 szkołach podstawowych. Z nielicznych placówek kulturalnych wymienić trzeba 3 biblioteki publiczne.
Who is who w Dąbrówce?
Naczelnikiem gminy jest inż. Marek Gołaszewski, lat 39, członek PZPR, funkcję pełni od 1982 r., poprzednio pracował w pruszkowskim Centrum Badawczo-Konstrukcyjnym Obrabiarek jako kierownik zakładu rolnego w Ślężanach, mieszka w Zabrodziu. Przewodniczącym Gminnej Rady Narodowej jest Kazimierz Królik, lat 60, członek ZSL, funkcję pełni od 1982 r., rolnik z Laskowa. I I sekretarzem Komitetu Gminnego PZPR jest Janusz Niegowski, lat 34, funkcję pełni od 1983 r., poprzednio pracował w Urzędzie Miasta i Gminy w Radzyminie, mieszka w Radzyminie. Prezesem Gminnego Komitetu ZSL jest mgr inż. Krystyna Krawczyk, funkcję pełni od 1981 r., jest sekretarzem urzędu, mieszka w Dąbrówce. Przewodniczącym Rady Gminnej PRON jest Stanisław Kaczmarczyk, lat 34, członek ZSL, funkcję pełni od 1984 r., jest sekretarzem GK ZSL, mieszka w Dąbrówce.
Wieści z urzędu i okolic
Problemy ochrony zdrowia znajdują się w centrum uwagi władz gminy, efektem budowany właśnie gminny ośrodek zdrowia. Można by wiele pisać na temat tego, czy nie można było budować wcześniej. Obecny naczelnik od początku swego urzędowania w Dąbrówce zmaga się z różnymi przeciwnościami losu, i nie tylko, aby tylko budynek wciąż i wciąż piął się w górę. Praktycznie przystąpiono już do zakładania więźby dachowej na ośrodku, do dzieła przystąpi niebawem następny podwykonawca. Największe kłopoty sprawia finansowanie budowy. Została ona zakwalifikowana jako budowa czynowa, co oznacza, że co najmniej 30 proc. wartości kosztorysowej (aktualnie 28 min zł) powinien stanowić udział społeczeństwa: i finansowy, i w postaci robocizny. Łatwo wyliczyć, ze ów udział powinien wynieść minimum 8 min zł. I tu zaczyna się problem. Do niedawna jako wkład społeczeństwa liczono także pieniądze, zgromadzone na Funduszu Rozwoju Rolnictwa poszczególnych wsi. Obecnie nie tylko zmieniono nazwę funduszu i zasady jego dysponowania, ale także zniesiono możliwość zaliczenia tych pieniędzy na konto inwestycji czynowej. W jaki sposób te 8 min zł mamy wypracować? — pyta naczelnik. Zawiłości finansowe, miejmy nadzieję, jakoś zostaną rozwiązane, może na przyszłe dożynki zostanie przecięta wstęga, inaugurując pracę nowego ośrodka.
Dla personelu przygotowane będą 4 mieszkania z garażami, już dziś przyszli absolwenci akademii medycznych mogą brać, ofertę z Dąbrówki pod uwagę. Dotąd, za wyjątkiem młodej pani stomatolog, mieszkającej stale w Kuligowie, opiekę lekarską w gminie zapewniają warszawscy i podwarszawscy lekarze, mający w Dąbrówce „ćwiartki” bądź „połówki” etatów.
Prawie 30 kursów autobusowych dziennie do i z Radzymina (część z nich do samej Warszawy) — to efekt bliskości stolicy, w miarę dobrych dróg (wszystkie, po których autobusy kursują, to drogi asfaltowe), częściowo także blisko tysiąca działek letniskowych nad Bugiem, do których warszawiacy muszą mieć dojazd. Do Wyszkowa jest jeden autobus dziennie, od 1 czerwca miał zostać uruchomiony pierwszy autobus bezpośrednio do Ostrołęki. Będzie to moment historyczny, bo do Ostrołęki co jakiś czas jechać trzeba. Nie wszystko da się załatwić przez telefon, najczęściej zresztą nieczynny, o czym niżej. Drogi asfaltowe powstawały przeważnie w latach jeszcze powiatowych, choć ostatnio buduje się np. odcinek drogi z Chajęt do Guzowatki. Droga ta jest już ustabilizowana cementem. Gdy będzie pokryta asfaltem (a może będzie…) wówczas, zmieniając nieco trasę niektórych autobusów, poprawi się stan połączeń autobusowych w gminie. Mieszkańcy Sokołówka mają zaledwie parę kilometrów do Radzymina. Z naczelnikiem z Radzymina ustalono, że odcinek drogi z Sokołówka do granicy województw wykona Dąbrówka, zaś wieś Łosie w stołecznym, do której jeżdżą z Radzymina autobusy, z drogą do Sokołówka, też do granicy województw, połączy Radzymin. Wówczas Sokołówek będzie mieć dojazd autobusem do Radzymina, a z Radzymina do Dąbrówki. Przez Radzymin do Dąbrówki jeżdżą też m.in. mieszkańcy Kuligowa.
Chwalą sobie w Dąbrówce pracę meliorantów z Wyszkowa, którzy drenują obiekt Małopole II — chodzi o wsie: Dąbrówka, Małopole, Karpin, częściowo Trojany. Kierownik budowy jest człowiekiem unikającym konfliktów z rolnikami, o co przy tego typu pracach nietrudno. Owe 350 na aktualnie meliorowanych nie zaspokoi do końca potrzeb w zakresie melioracji, brak jednak na razie jasnych perspektyw co do terminów wejścia do planu następnych obiektów. Brak w gminie wody, brak też wodociągów. Specjaliści z województwa określają dość płynnie termin rozpoczęcia budowy pierwszego w gminie wodociągu — mówią, że nastąpi to przed końcem tego… wieku.
Finalizowane są sprawy związane z planem ogólnym przestrzennego zagospodarowania gminy, nad którym pracowali specjaliści z Instytutu Kształtowania Środowiska w Warszawie. Zapewne ułatwi to cierniową drogę, jaką dziś nieraz przebyć muszą chętni do budowy domu czy budynku inwentarskiego. Może też skończą się kłopoty z „rekreacjuszami” z Warszawy, którzy wprowadzili wiele zamętu w prawidłowym zagospodarowaniu terenów nadbużańskich. Wiele jest domków, stojących bez uzyskania stosownego zezwolenia, co niecierpliwszym letnikom wydawało się, że wystarczy na umowę kupić od rolnika kawał gruntu i wszystko będzie OK. Dziś najniższa cena, jakiej żąda się za metr kwadratowy działki nad Bugiem, to 300 zł. Nie bez racji chyba są w gminie przekonani, że zatwierdzony plan zagospodarowania przestrzennego sprawi, że mniej będzie w gminie interesantów z Warszawy.
Nie mogą narzekać w gminie na brak obiektów oświatowych, co najwyżej można mieć zastrzeżenia do ich „pojemności”. Różne przeszłe meandry oświatowej polityki spowodowały, że zagęszczone zostały lokale szkół w Dąbrówce i Józefowie. Szkoły te wymagają więc rozbudowy, także o pełnowymiarowe sale gimnastyczne. Utworzone przy tych placówkach komitety Narodowego Czynu Pomocy Szkole już mają zgromadzone pewne kwoty na kontach, mają też obietnice rad sołeckich co do następnych wpłat. Przedszkolaki z Dąbrówki, dowożone są do przedszkola w Dręszewie. Nie jest to sytuacja idealna, ale póki co tak być musi. Póki co, bo oświata z zazdrością patrzy na dom na skraju Dąbrówki, wystawiony do sprzedaży, który ma być wykupiony dla posterunku milicji, zajmującego teraz część budynku Urzędu Gminy. Jeśli transakcja z milicją nie dojdzie do skutku, kto wie, może przedszkole z Dręszewa przeniesione zostanie do Dąbrówki…
Gmina słynie z pieczarek i ogórków, uprawianych pod folią. Jest tego tak dużo, że w Trojanach utworzono stały punkt skupu pieczarek, a w Marianowie — ogórków. Ta jakby pozaplanowa specjalizacja sprawia, że gmina Dąbrówka niezbyt hojnie obdarzana jest corocznymi przydziałami ciągników i maszyn rolniczych. Po prostu produkcję rolniczą decydującą o wielkości przydziałów przelicza się na jednostki zbożowe, a ogórki i pieczarki mają ich niewiele. Jeśli chodzi o typowych rolników, to problemem dla nich stało się ostatnio kupno wiązałki albo młocarni. Naczelnik tymi maszynami już nie dzieli, a kupić wiązałkę czy młocarnię w Wyszkowie mają szansę głównie ci, co mieszkają blisko Wyszkowa. Obowiązują tam nieformalne zapisy, praktykowane jest nocne czuwanie. Może by tak z jednej formy rozdzielnictwa — przez naczelnika, przejść na jakiś sprawiedliwszy, uwzględniający rozkład terytorialny, system zapisów? Zdaje się, że przypomina to dostanie się z deszczu pod rynnę…
Przykładnie gospodarują i robią wiele dobrego dla siebie rolnicy ze wsi Chruściele Nowe. Wieś, choć mająca tylko 20 „numerów” , zgodnym wysiłkiem pobudowała niedawno sklep. Ostatnio przy pomocy Urzędu rolnicy z Chruściela najpierw okopali drogę, a teraz pokrywają ją żwirem. Rolnicy z tej wsi nie tylko przykładnie gospodarują i pracują społecznie, ale także na czas wpłacają podatki. Zapewne duża zasługa w tym wieloletniego sołtysa — Stanisława Pergoła.
Co robią mieszkańcy gminy, gdy „wysiądzie” im na przykład telewizor? Wiozą go do Radzymina. Nie można się w gminie ostrzyc, nie można skorzystać z większości usług, bo ich po prostu nie ma. GS w „temacie” usługi zachowuje dużą wstrzemięźliwość — zarząd GS widok na gminę przysłonięty ma reprezentacyjną restauracją „Trojanka” , w której można na przykład skonsumować piwo porter — półlitrowe za jedne 112 zł. Z drugiej strony można orzec, że w Dąbrówce jest jako tako, „wizytówką” działalności GS jest dopiero Zabrodzie — tam oferta usług dąbrówkowskiego GS-u jest znacznie mizerniejsza, czyli prawie wcale jej nie ma. Wspomnę i o tym, że o produkcji GS-u decyduje tylko piekarnia (wytwórnia wód gazowanych jest wciąż i od lat w planach). Żeby jednak nie psuć do końca dobrego samopoczucia, nie powiem komu, polecam przejeżdżającym przez Trojany „Trojankę” . Mieszkańcom gminy nie bardzo jest co polecać…
Całymi dniami w gminie Dąbrówka milczą telefony. Gdyby nie radiotelefon w ośrodku zdrowia, podwarszawska gmina byłaby zupełnie odcięta od świata. Większość sołectw od lat nie ma połączenia telefonicznego z gminą, na pamiątkę zostały tylko telefony. Nie usunięte zostały jeszcze szkody, powstałe w liniach telekomunikacyjnych podczas powodzi stulecia (przypomnijmy: rok… 1979). Nie ma już wielu przewróconych wtedy słupów, bo przez tyle lat komuś w końcu się przydały… Od lat mówi się o centrali półautomatycznej dla Dąbrówki. Pytanie konkursowe: dokąd trwać będzie ta zabawa w głuchy telefon? Odpowiedzi prosimy kierować pod adresem redakcji lub Urzędu Gminy w Dąbrówce.
Mieczysław Burzycki
Tygodnik Ostrołęcki
R. 4, 1985 nr 24=140 (16 VI)