Guzowatka, powiat radzymiński
Guzowatka, majętność W. Śleszyńskiego, obszerności 34 włók. Grunt orny po większej części gliniasty z tłustym czarnoziemem, uprawiany jest sochą, która go dobrze sprawia. Z pól niższych, wody odprowadzone są głębokiemi rowami; miejscami jednak, byłoby potrzebne jeszcze osuszenie krytemi rowami. System gospodarstwa trzypolowy, na przejściu do lepszego stanu. Praktyczny gospodarz poprzestając na małej przestrzeni, powoli coraz nowe ulepszenia zaprowadza. Staranna uprawa własnym sprzężajem bez pańszczyzny, daje mu przy innych rodzajach zbóż, po 400 korcy pszenicy. Zastaliśmy tu owies bardzo piękny, jakiego w tych stronach podczas suszy letniej nigdzie nie było widać. Grunt pod takowy, uprawia się w sposób następujący: na zimę podorują, następnie wcześnie na wiosnę zasieją, potem zredlą, zabronują, perz uprzątną, i tak zasiew skończony.
Inwentarza utrzymuje się: koni własnego chowu sztuk 20, wołów 8, krów 50. Owiec nie ma, dla pastwisk wilgotnych. Pacht czyni po 105 zł. od krowy; mleko sprzedaje się na garnce, latem po gr. 15, a w zimie po gr, 18. Pachciarz daje kaucję roczną, co tydzień rachuje się i płaci należytość przypadającą. Za najlepszy sposób ochrony bydła rogatego od choroby księgosuszu, pan Śleszyński podaje regularne pojenie W świeżej czystej wodzie, czego pilnie przestrzegając, ciągle zbawiennych skutków doświadcza na swej trzodzie, pomimo pastwisk w mokradłach będących i zarazy pojawiającej się w okolicy.
Włościan na roli osiadłych tu nie ma, prócz komorników. Grunta skupione są po szlachcie zagonowej; niektóre ich osady przepłacone zostały aż po 5,000 złotych, dla potrzeby urządzenia folwarku.
Lasy na gruncie piaszczystym i błotnym, starannie ochraniane, wymagają wszakże osuszenia. Wykarczowanie na łąkę miejsc którędy wody spływają, większe przyniesie korzyści, aniżeli rosnąca olszyna. I tu sarny oraz dziki, w miejscu spokojnem utrzymują się.
Gazeta Rolnicza, Przemysłowa i Handlowa
1850, no 46
O autorze
