Willa w Zielonce przechodziła szczególne koleje. Właściciel Zielonki, Bronisław Krasuski (…), po zatwierdzeniu ustawy Kasy zgłosił się z zaofiarowaniem jednego morga gruntu i wkrótce po przyjęciu tej ofiary wybudował tam willę 5-pokojową. W dniu 16 czerwca 1899 r. Komitet dar ten wdzięcznem sercem przyjął. Nazwano tę posiadłość: ”Zielonka Willa Literacka” i postanowiono oddawać pokoje członkom Kasy za bardzo drobną opłatą, albo nawet bezpłatnie. Sądzono, iż pisarze i dziennikarze będą skwapliwie korzystali z możliwości wypoczynku i spokojnej pracy pod miastem w willi własnej, skromnej i bez komfortu, lecz urządzonej wygodnie. Przewidywania te zawiodły, o czem świadczy protokół zebrania Komitetu w dniu 30 maja 1900 r., w którym zapisano, iż: „Willę w Zielonce postanowiono wynająć komukolwiek po rb. 10 za pokój, gdyż kandydatów do zajęcia jej z pośród uczestników Kasy niema”.
Willa w Zielonce stała się dla Kasy jedynie ciężarem. Choć to wygląda dość dziwnie, jednakże członkowie Kasy z posiadłości tej nie korzystali. Przeznaczono ją na schronisko dla pracowników pióra, steranych wiekiem, chorobą i pracą, lecz amatorów na pobyt w Zielonce nie było. Natomiast trzeba było ponosić koszta konserwacji 5-pokojowej willi i ogrodu, dozoru i t. d.
Wobec tego postanowiono willę sprzedać. Trudno jednak było o nabywcę, zwłaszcza iż był to czas wstrząśnień rewolucyjnych (r. 1905). Chciano nabyć posiadłość w Zielonce na raty, lecz kandydaci nie dawali rękojmi spłaty. Oznaczono wreszcie bardzo niską cenę 1.5 rb., lecz i tej sumy nie można było osiągnąć.
Ponieważ zaś w tym czasie dochody Kasy poważnie spadły wskutek przesilenia gospodarczego, bezrobocia i szerokiego zubożenia ludności, trzeba było oszczędnie prowadzić finanse Kasy. Wielu członków nie płaciło składek, wobec czego wykreślano ich z listy, wpływy niestałe zamilkły, o imprezach dochodowych mowy nie było, gdyż umysły zaprzątnięte były innemi, ważniejszemi sprawami, zadeklarowane przez wydawców czasopism i księgarzy subwencje również ustały. W tym stanie zgromadzenie ogólne dnia 12 maja 1906 r. upoważniło komitet do sprzedaży willi w Zielonce z terenem przestrzeni 1231 sążni kwadratowych, z połową drogi, za cenę według uznania Komitetu.
Wkrótce posiadłość w Zielonce sprzedano za sumę tysiąc rb. rozłożoną na raty: 500 rb. przy akcie, reszta w 2 ratach po 250 rb. w 2 latach. O dokonaniu sprzedaży prezes J. A. Święcicki zawiadomił na posiedzeniu dnia 28 maja 1906 r.
Kasa Literacka, Warszawska Kasa Przezorności i Pomocy dla Literatów i Dziennikarzy 1899-1929
– jej dzieje, rozwój i znaczenie
Warszawa, 1929
O autorze
