Rysunki z obozu jenieckiego nr 270 Borowicze (Лагер 270 Боровичи) wykonane przez byłego jeńca Kurta Elferinga. Źródło: Żarowska Izba Historyczna
Wykaz powracających do Polski z obozu pracy NKWD w Borowiczach, w ZSRR
Z początkiem sierpnia 1944 r. wojska sowieckie [nie dotyczy rajdu korpusu pancernego] rozpoczęły proces wkraczania na ziemię wołomińską. Początkowo zajmowano tereny gmin Ręczaje, Strachówkę i Międzylesie, a na początku września ostatnie miejscowości – Wołomin i Kobyłkę. W połowie października 1944 r. władze sowieckie rozpoczęły aresztowania wśród Polaków – żołnierzy wojennej konspiracji. Ci którzy walczyli z niemieckim okupantem zostali bez wyroku zamknięci w sowieckich obozach odosobnienia, między innymi w: Jadowie, Ołdakowiźnie, Tłuszczu, Ostrówku, Radzyminie i Wołominie. Od połowy listopada 1944 r. rozpoczęły się wywózki w głąb ZSRR, do obozu pracy pomiędzy Moskwą a Leningradem. Centrala obozowa mieściła się w miejscowości Borowicze i podlegało jej podobozów. Dotychczasowi uczniowie, urzędnicy, majstrowie i pracownicy hut zostali zmuszeni do morderczej pracy w kopalniach, przy wyrębie lasów. Źle traktowani przez strażników obozowych NKWD i źle odżywiani zaczęli chorować. Niektórzy z nich zmarli na „nieludzkiej ziemi”. Do Polski zezwolono im wrócić w 1946 r.
Do Wołomina i najbliższej okolicy powrócili:
- Stanisław Andrzejewski, ur. 1924 r., do Czarnej Małej
- Stanisław Bartkiewicz, ur. 1899 r., do Zagościńca
- Feliks Beńkowski, ur. 1911 r., do Wołomina
- Feliks Bonikowski, ur. 1911 r., do Wołomina
- Witold Chromiński, ur. 1906 r., do Wołomina
- Stanisław Chwedorawski, ur. 1903 r., do Wołomina
- Stanisław Domurat, ur. 1905 r., do Wołomina [NSZ]
- Franciszek Drejko, ur. 1911 r., do Wołomina
- Henryk Drzewiński, ur. 1925 r., do Wołomina [NSZ, następnie AK]
- Władysław Dziuba, ur. 1925 r., do Wołomina
- Witold Flisiński, ur. 1914 r., do Wołomina
- Jan Gordoń, ur. 1922 r. do Wołomina
- Piotr Groszek, ur. 1895 r., do Wołomina
- Józef Jabłoński, ur. 1903 r., do Wołomina
- Andrzej Kazuba, ur. 1926 r., do Wołomina [AK]
- Zbigniew Kosiński, ur. 1920 r., do Wołomina
- Jerzy Kostrzewa, ur. 1925 r., do Wołomina
- Jerzy Kulicki, ur. 1929 r., do Wołomina
- Witold Kuryłowicz, ur. 1918 r., do Wołomina [AK]
- Bolesław Łukaszewicz, ur. 1911 r., do Wołomina
- Aleksander Matusiak, ur. 1912 r., do Duczek
- Edmund Mazek, ur. 1911 r., do Wołomina
- Wacław Mikowiec, ur. 1912 r., do Wołomina
- Jan Ortowski (może być też Orłowski), ur. 1924 r., do Wołomina
- Stanisław Pasik, ur. 1921 r., do Wołomina
- Jan Pastor, ur. 1905 r., do Zagościńca
- Jerzy Pągowski, ur. 1921 r., do Wołomina
- Henryk Plasota, ur. 1920 r., do Zagościńca
- Franciszek Ponichter, ur. 1904 r., do Duczek
- Władysław Polak, ur. 1905 r., do Wołomina
- Czesław Pszczółkowski, ur. 1916 r., do Wołomina
- Stanisław Rączka, ur. 1916 r., do Wołomina
- Marian Remiszewski, ur. 1924, do Zagościńca
- Władysław Sławiński, ur. 1904 r., do Duczki-Grabie
- Tadeusz Sobiecki, ur. 1923 r., do Wołomina
- Stanisław Stefański, ur. 1904 r., do Wołomina
- Marian Stępień, ur. 1911 r., do Wołomina
- Marian Stugiewicz, ur. 1923 r., do Wołomina
- Waldemar Stugiewicz, ur. 1927 r., do Wołomina
- Stanisław Szulim, ur. 1918 r., do Wołomina
- Mieczysław Tomaszewski, ur. 1926 r., do Wołomina
- Tadeusz Turawski, ur. 1914 r., do Wołomina [AK]
- Stanisław Tyszkiewicz, ur. 1910 r., do Wołomina
- Stanisław Wytrykus, ur. 1915 r., do Wołomina
- Jerzy Zabłotniak, ur. 1916 r., do Wołomina
- Franciszek Ząbek, do Wołomina
- Feliks Zbrzeźny, ur. 1900 r., do Wołomina
- Bolesław Zmarzły, ur. 1914 r., do Wołomina
Tygodnik Wieści Podwarszawskie
nr 51/52/2021
O autorze
