historia terenów powiatu wołomińskiego

w dokumentach i wspomnieniach

Marki PRL

Mareckie NSZ

Oddziały Armii Czerwonej oraz podążające za nimi wojska NKWD wkroczyły na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej już w styczniu 1944 r., realizując postanowienia traktatów zawartych najpierw na konferencji w Teheranie (listopad 1943), a później w Jałcie (luty 1945) przez państwa koalicji antyhitlerowskiej,…

II Wojna Światowa medycyna PRL Wołomin życiorysy

Maria Krystyna Nachtman

Maria Nachtman była lekarzem pediatrą. Po wybuchu wojny włączyła się, za sprawą starszego brata Jerzego, do działalności konspiracyjnej i przyjęła pseudonim „Agata”. Działalność konspiracyjną łączyła z pracą w wołomińskim szpitalu. Pomagała m.in. doktorowi Zachariaszowi Frankowi ukrywającemu się po ucieczce z…

II Wojna Światowa Wołomin życiorysy

Tadeusz Ostojski

12 V 1944 roku Mikołaj Błeszyński wspólnie z Kazimierzem Pazio został zatrzymany przez żandarmerią niemiecką w sklepie przy Legionów 53 w Wołominie. Obaj zostali przewiezieni pod dom żołnierza NSZ z Wołomina − Tadeusza Ostojskiego ps. „Słoń” na ul. Ręczajską (obecnie…

II Wojna Światowa Wołomin życiorysy

Jerzy Henryk Nachtman

Jerzy miał niemiecko brzmiące nazwisko Nachtman, był Polakiem i chciał walczyć w najbardziej polskiej organizacji. Jego pierwszą konspiracyjną organizacją harcerską były Wilki. Ten czas tak wspominał: „Zaczęliśmy się zbierać zimą 1939/1940 roku (…), to była taka uroczystość: flaga niemiecka na…

harcerstwo II Wojna Światowa organizacje wojskowe Wołomin życiorysy

Zdzisław Stanisław Haberko

Żołnierz Związku Jaszczurczego, Narodowych Sił Zbrojnych. Dowódca Sekcji Dywersyjno-Propagandowej z ramienia OW „Wilki”, a następnie NSZ. Szef propagandy NSZ na powiat Radzymin. Aresztowany przez Gestapo 6 XI 1943 w czasie tzw. blokady Wołomina przeprowadzonej przez niemieckie oddziały policyjne i wojskowe. Więzień Pawiaka przy ul. Dzielnej 24/26 w Warszawie. Rozstrzelany wraz z 111 więźniami Pawiaka w egzekucji ulicznej na podwórzu spalonego domu przy ul. Puławskiej 21/23, obok zajezdni tramwajowej „Mokotów” 13/15 (3 XII 1943).

edukacja harcerstwo II Wojna Światowa PRL Wołomin życiorysy

Telesfor Badetko

Pedagog, harcmistrz, działacz i instruktor harcerski, s. Franciszka Wacława (1869−1940) i Leonardy z d. Podgórskiej (1877−1944), brat Aleksandry (1900−1943) [zob.], Anieli Rollinger (1913−2001), Eugenii, Stanisławy, Karola (1902−1980) i Wacława, mąż Marii z d. Puc (1921−1983), ojciec Jolanty, Włodzimierza i Grzegorza (1944−2008). Członek Związku Harcerstwa Polskiego od 1 II 1936. Żołnierz Szarych Szeregów i Armii Krajowej w stopniu kapitana ps. „Wiktor”, „Tesiek”. W ramach AK ukończył pierwszy kurs w Szkole Podchorążych Piechoty w Wołominie (październik 1942). Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko okupantowi niemieckiemu. Dowódca Oddziału Bojowego w strukturach NSZ–AK (marzec 1944). Walczył w Powstaniu Warszawskim (1944).

II Wojna Światowa Wołomin wydarzenia życiorysy

Kwiecista sukienka z motylkami (III)

Kiedy Niemcy wyjechali zza zakrętu od strony Mostówki spotkali nadjeżdżający wóz z młodymi członkami ruchu oporu. Chłopcy wpadli w panikę. Osłaniając Halinkę zaczęli strzelać (mieli krótką broń), wówczas zginął jeden żandarm, drugi został ranny. Niemcy odpowiedzieli natychmiast ogniem z broni maszynowej, nie dając tym samym szans przeciwnikowi. W tej chaotycznej strzelaninie chłopcy zostali ranni, a następnie dobici przez żandarmów. Halinka nie brała bezpośredniego udziału w walce. Siedziała nieruchomo na wozie, jednak SS-mani dopadli do niej, rozkazali jej zejść z wozu, zrewidowali go, znaleźli torbę sanitarną, a przy Halince pistolet.

Drewnica Jadów Klembów Kobyłka Marki Międzyleś Ostrówek PRL Radzymin Ręczaje Strachówka Turze Tłuszcz Wołomin Ząbki Zielonka

Opozycja antykomunistyczna w powiecie radzymińskim (1944-1947). Część I

Obóz prolondyński Przed wyzwoleniem ziem polskich w 1944 r. funkcjonowały w naszym kraju dwa liczące się obozy polityczne, szykujące się do zdobycia władzy: prolondyński i komunistyczny. Bez porównania silniejszy, mający poparcie większości społeczeństwa był ten pierwszy, dysponujący zorganizowanym państwem podziemnym,…

II Wojna Światowa książki PRL

Narodowe Siły Zbrojne 1942-1947

Pierwsza – nie licząc jednego opracowania z lat osiemdziesiątych – publikacja całościowo opisująca historię Narodowych Sił Zbrojnych, a przy tym niezwykle ciekawa książka, która odsłania zapomnianą kartę polskiej historii i jednocześnie ją odkłamuje. Młody autor książki, Michał Gniadek-Zieliński, podczas pisania…