Przejdź do treści

dawny powiat wołomiński

historia, dokumenty, wspomnienia

  • życiorysy
  • wycinki
  • okresy
    • XV wiek
    • XVI wiek
    • XVII wiek
    • XVIII wiek
    • XIX wiek
    • przed I Wojną Światową
    • dwudziestolecie międzywojenne
    • druga wojna światowa
    • PRL
    • po 1989
  • wspomnienia
  • sport
    • piłka nożna
    • siatkówka
    • koszykówka
    • lekka atletyka
    • podnoszenie ciężarów
  • organizacje
    • harcerstwo
    • NSZZ Solidarność
    • Ochotnicza Straż Pożarna
    • organizacje wojskowe
    • policja
    • Polska Macierz Szkolna
    • Towarzystwo Kółek Rolniczych im. Staszica
    • Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
  • tematyka
    • edukacja
    • kultura
    • medycyna
    • nauka
    • przemysł
    • religia
    • rolnictwo
    • rzemiosło
    • samorząd
  • Indeks nazwisk
  • Miejscowości
Menu główne
  • Dąbrówka
    • Chajęty
    • Chruściele
    • Cisie
    • Czarnów
    • Dręszew
    • Guzowatka
    • Jaktory
    • Józefów
    • Kołaków
    • Kuligów
    • Małopole
    • Marianów
    • Stanisławów
    • Śleżany
    • Trojany
    • Wszebory
    • Zaścienie
  • Jadów
    • Balcerów
    • Białków
    • Borki
    • Borzymy
    • Iły
    • Myszadła
    • Sitne
    • Starowola
    • Strachów
    • Sulejów
    • Szewnica
    • Urle
    • Wujówka
    • Zawady
    • Zawiszyn
  • Klembów
    • Dobczyn
    • Kraszew
    • Kraszew Nowy
    • Kraszew Stary
    • Krusze
    • Krusze Nowe
    • Krusze Stare
    • Krzywica
    • Lipka
    • Ostrówek
    • Pasek
    • Pasek Nowy
    • Pasek Stary
    • Rasztów
    • Roszczep
    • Sitki
    • Tuł
    • Wola Rasztowska
    • Zamość
  • Kobyłka
    • Antolek
    • Grabicz
    • Jędrzejek
    • Maciołki
    • Mareta
    • Nadarzyn
    • Piotrówek
    • Stefanówka
    • Załuszczyn
    • Żródnik
  • Marki
    • Czarna Struga
    • Czerwony Dwór
    • Kruczek
    • Lewandów
    • Pustelnik
    • Pustelnik II
    • Rościszewo
    • Stanisławówka
    • Struga
  • Poświętne
    • Banachowizna
    • Choiny
    • Cygów
    • Czubajowizna
    • Feliksów
    • Józefin
    • Kolno
    • Krubki
    • Laskowizna
    • Łupinowizna
    • Międzyleś
    • Nadbiel
    • Ręczaje
    • Ręczaje Niemieckie
    • Ręczaje Nowe
    • Ręczaje Polskie
    • Rojków
    • Stanisławów
    • Turze
    • Wola Cygowska
    • Wola Ręczajska
    • Wólka Dąbrowiecka
  • Radzymin
    • Nadma
    • Łosie
  • Strachówka
    • Krawcowizna
    • Równe
  • Tłuszcz
    • Chrzęsne
    • Jasienica
    • Miąse
    • Postoliska
    • Turze
  • Wołomin
    • Duczki
    • Lipiny
    • Lipinki
    • Lipiny Nowe
    • Lipiny Stare
    • Ossów
    • Stare Grabie
    • Turów
    • Zagościniec
    • Zenonów
  • Ząbki
    • Drewnica
  • Zielonka
Przycisk Jasny/Ciemny

Michał Zygmunt Mlonek

Anna Wojtkowska 5 kwietnia 2019 (Ostatnia aktualizacja: 1 grudnia 2025) 0 komentarzy
Michał Zygmunt Mlonek

Michał Zygmunt Mlonek

Pamiętam pana Michała, mojego sąsiada. Mieszkaliśmy w bloku nr 3 na Osiedlu Słoneczna w Wołominie, on pod czwórką, ja pod piątką. Nieraz dyskretnie spoglądał na rozkrzyczaną gromadkę dzieci grającą w „palanta”, „berka”, czy „zośkę” pod oknami jego mieszkania. Wspólnie z mieszkańcami bloku brał udział w czynach społecznych przy porządkowaniu terenu przed balkonami oraz sadzeniu topoli i jarzębin. W jego pięknym, trzypokojowym mieszkaniu bywało wiele osób; żona Janina i dwie córki, panie Wanda i Ewa, skupiały wokół siebie znajomych i przyjaciół. I jak to po sąsiedzku, komuś zabrakło soli, czy szklanki cukru, więc jedni ratowali drugich w potrzebie, wszak czasy końca lat pięćdziesiątych i na początku sześćdziesiątych nie były łatwe. Jedyny sklep spożywczy mieścił się wtedy w „Stolarce”.Pana kierownika Michała Mlonka spotykałam w Szkole Podstawowej nr 1. Spod krzaczastych brwi, wysoki i poważny pan patrzył na małą Anię z warkoczykami dobrotliwie i uśmiechał się. Jako dzieci czuliśmy sympatię dla nas i ciepło; my dla niego mieliśmy respekt i okazywaliśmy mu szacunek. On nie krzyczał, nie złościł się. W razie potrzeby zapraszał do swojego gabinetu na rozmowę i wówczas czuliśmy się nieswojo.

W szkole tworzył kierowniczy zespół wraz z Janem Olszewskim, swoim zastępcą oraz z Zygmuntem Waszczyńskim. Panowie na zmianę sprawowali opiekę nad dziećmi: Jan Olszewski w godzinach 7.15 – 12.40; Michał Mlonek 10.45 – 15.30, a Zygmunt Waszczyński od 15.30 do 19.00.

Dziś, po ponad pięćdziesięciu latach, piszę o swoim sąsiedzie, o nauczycielu, kierowniku, człowieku, który miał swoje przeżycia, ambicje, zamierzenia, cele osobiste i oświatowo-wychowawcze.

Urodził się 29 września 1895 roku we wsi Wólka Zatorska, w gminie Zatory w powiecie pułtuskim. Ojciec Franciszek Mlonek był agronomem, matka Bronisława z Wyszomirskich zajmowała się domem. Michał ukończył szkołę początkową, następnie, po odpowiednim przygotowaniu, w wieku 15 lat zdał egzamin do Seminarium Nauczycielskiego w Wymyślnie1 (obecnie Skępe w powiecie lipnowskim). Gdy w 1910 roku rozpoczynał edukację złagodzono rygory zakazujące posługiwania się językiem polskim: wprowadzono gramatykę, pisownię, stylistykę i historię literatury polskiej, do nauki śpiewu włączono teksty polskie, a nauka – poza niektórymi przedmiotami – odbywała się w języku polskim. Mimo to Michał uczestniczył w potajemnie organizowanej nauce języka ojczystego.

W 1914 roku, kiedy wybucha I wojna światowa, Seminarium z Wymyślna przeniesiono do Łukowa, a następnie w głąb Rosji. W związku z tym rodzina Mlonków także została ewakuowana do Rosji, gdzie w 1915 roku Michał ukończył szkołę.

Przed wstąpieniem do służby w państwowych polskich publicznych szkołach powszechnych

W celu udzielania pomocy, zwłaszcza uchodźcom, którzy ucierpieli z powodu wojny, powstawały nowe organizacje dobroczynne, takie jak: Polskie Towarzystwo Pomocy Ofiarom Wojny (PTPOW) czy Centralny Komitet Obywatelski Królestwa Polskiego. W 1915 roku organizacje te stworzyły tzw. Radę Zjazdów Organizacji Polskich. Rada otrzymała od ministra oświaty hr. Ignatiewa pozwolenie na zorganizowanie w Rosji szkolnictwa w języku polskim. Ministerstwo wydało zgodę na nauczanie po polsku dzieci przebywających w sierocińcach polskich i zakładach oświatowo-wychowawczych, pod warunkiem, że będą one uczyły się także języka rosyjskiego.

Do takiej szkoły, zorganizowanej przez Centralny Komitet Obywatelski na gubernię mohylewską, w październiku 1915 roku trafił Michał Mlonek – nauczyciel ze świeżo wydanym dokumentem ukończenia Seminarium Nauczycielskiego. Oprócz żeńskiej, była tu także szkoła dla chłopców, którzy mieli zajęcia organizowane pod okiem majstrów w następujących oddziałach: stolarskim, stelmarskim, kołodziejskim, kowalskim, rymarskim, czapniczym, szewskim i w szwalniczym. W skład zajęć szkolnych wchodziły także: prace ręczne, język polski i rosyjski, arytmetyka, gimnastyka, śpiew i pogadanki

Michał Mlonek pracował tu do 1 sierpnia 1917 roku, kiedy to został przeniesiony do szkoły mieszczącej się w guberni jekaterynosławskiej. W styczniu 1918 roku, po zlikwidowaniu działalności CKO, przeniósł się na Podole. Przez cztery miesiące uczył w szkole dla analfabetów – żołnierzy II Korpusu Wojska Polskiego. Następnie od 1 sierpnia 1918 do 1 sierpnia 1919 roku „zajmował posadę sekretarza kancelarji Gimnazjum Polskiego i Szkoły Realnej w Winnicy, guberni podolskiej, skąd wystąpił na własne życzenie z powodu wyjazdu do Kraju”2. „Przez cały czas służby pełnił swe obowiązki bardzo sumiennie” – taką opinię otrzymał od dyrektora W. Warzańskiego i sekretarza T. Dyakowskiego.

Z kagankiem oświaty: od Hordzieżki poprzez Łapy, Brok, Andrzejewo, Pątnicę, Brańszczyk do Wyszkowa

Powrócił do Polski. W październiku 1919 roku objął stanowisko nauczyciela w l-klasowej Publicznej Szkole Powszechnej w Hordzieżce, w gminie Gułów w Okręgu łukowskim. Pracował tu krótko, gdyż na wniosek Ministerstwa Kolei Żelaznych 1 lutego 1920 roku został mianowany tymczasowym nauczycielem w 7-klasowej Publicznej Szkole Powszechnej dla dzieci pracowników kolejowych w Łapach, w gminie Poświętne Okręgu Wysokie Mazowieckie. Przyznano mu wynagrodzenie wg X kategorii płacy urzędników państwowych3.

Został powołany do służby wojskowej i po pięciu miesiącach w stopniu szeregowca powrócił do szkoły w Łapach.

14 sierpnia 1924 roku 28-letni kawaler Michał Zygmunt Mlonek poślubił Janinę Marczewską, pannę lat 27, córkę Karola i Józefy z Dobrowolskich. Ślub odbył się w parafii rzymsko-katolickiej w kościele Ojców Bernardynów w Wilnie w obecności księdza Adolfa Michniewicza.

W 1925 roku skorzystał z płatnego urlopu i możliwości uczestniczenia w rocznym Państwowym Wyższym Kursie Nauczycielskim w Warszawie, zakończonym 19 czerwca 1926 roku pozytywnym egzaminem z psychologii i pedagogiki z dydaktyką, nauki o Polsce współczesnej, matematyki, fizyki i robót ręcznych.

1 września 1927 roku rozpoczął pracę w Broku nad Bugiem jako kierownik 7-klasowej Publicznej Szkoły Powszechnej. Inspektor Szkolny A. Porembski i wizytator W. Kuropatwicki w uwagach o pracy pana Mlonka napisali: „Jako kierowniki nauczyciel bardzo dobry, zrównoważony, taktowny, w pracy sumienny i staranny. Prowadzi matematykę w klasach starszych. Metoda dobra. Wiadomości dzieci wystarczające. Sprawa wychowawcza jest postawiona dobrze. Jako kierownik zasługuje na uznanie. (…) Kancelarja szkolna jest w porządku”.

Pochwały na temat jego pracy zawodowej przeplatały się ze szczęściem rodzinnym. W 1928 roku został ojcem Wandy Marii, a w 1931 roku – Ewy Ireny.

Nawiązał przyjazne kontakty z parafialnym organistą Bronisławem Kalinowskim, księdzem proboszczem Bolesławem Mieszkowskim, Edwardem Pełką i Janiną Porajską. Zdawało mu się, że w Broku pozostanie na zawsze, bo mieszkali tu przyjaźni ludzie i panowały dobre warunki klimatyczne, sprzyjające rozwojowi dziewczynek, ale… wszechobecna bieda zmusiła go do napisania prośby o przyznanie zaliczki na uposażenie, zaciągnięcie pożyczek na egzystencję i utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Na jego wyłącznym utrzymaniu pozostawały: teściowa – Jadwiga Marczewska, żona i córki. W pracy awansował – został mianowany członkiem Państwowej Komisji Egzaminacyjnej dla nauczycieli publicznych szkół powszechnych w Białymstoku na lata 1932–1934. Miał wszelkie predyspozycje by zajmować wyższe, lepiej płatne stanowiska. Toteż od 1930 roku zgłaszał się kilkakrotnie do konkursu na stanowisko zastępcy inspektora szkolnego, najpierw w Nowogródku, potem w Warszawie. Mimo pozytywnych opinii stwierdzających, że „petent na stanowisku zastępcy inspektora szkolnego wywiąże się należycie i może pracować z pożytkiem dla szkolnictwa”, otrzymał w 1932 roku wiadomość z Kuratorium Okręgu Szkolnego Wileńskiego o nie rozstrzygnięciu konkursu.

Wraz z rodziną opuścił Brok i 1 kwietnia 1932 roku przeniósł się do powiatu łomżyńskiego. Krótko pracował w 5-klasowej Publicznej Szkole Powszechnej w Andrzejewie (w gminie Warchoły), w pięknej, malowniczo położonej miejscowości. Mimo że znalazł tu spokój, piękne krajobrazy, czyste powietrze, jeszcze tego samego roku ruszył w kierunku Warszawy. Jednak swój cel zrealizował dopiero w 1948 roku, z chwilą rozpoczęcia pracy w Wołominie.

W latach 1932–1939 był nauczycielem w 7-klasowej Publicznej Szkole Powszechnej III stopnia w Pątnicy. Szkoła była zlokalizowana (ze względu na ciasnotę) w dwóch budynkach: w starym, drewnianym za szosą i w murowanym, w którym dawniej mieściła się cerkiew. Do szkoły tej uczęszczało około 500 uczniów, w tym znaczna część dzieci żydowskich. Szkoła, jako jedna z nielicznych w powiecie, miała pomoce naukowe do wszystkich przedmiotów i gabinet fizyczny, którym opiekował się Michał Mlonek.

W 1936 roku rozpoczął studia w Instytucie Pedagogicznym prowadzonym przez Związek Nauczycielstwa Polskiego. Wskutek trudności materialnych przerwał naukę w 1938 roku, a dalszą pracę uniemożliwił mu wybuch II wojny światowej. Z nastaniem wojny wszystko uległo zmianie: budynek szkolny zajął komisarz niemiecki, nauczyciele rozpierzchli się, podejmując nauczanie dzieci na tajnych kompletach. Michał Mlonek, mieszkający wówczas w Ostrowi Mazowieckiej w Alei Kościuszki 17, zwrócił się do władz oświatowych: „Niniejszym uprzejmie proszę o nadanie mi posady nauczycielskiej w tutejszym powiecie. Do września rb. (1939) pracowałem w powiecie łomżyńskim. Na skutek działań wojennych zmuszony byłem wraz z rodziną Łomże opuścić”. Swój życiorys rozpoczął słowami: „Jestem Polakiem wyznania rzymskokatolickiego”. Prośba została spełniona i już 1 stycznia 1940 roku przyjechał do Brańszczyka, gdzie podjął pracę w szkolnictwie jawnym, w 7-klasowej Publicznej Szkole Powszechnej, w której uczył do 15 października 1944 roku. Poza nauczaniem jawnym, prowadził zorganizowany komplet tajnego nauczania na poziomie szkoły powszechnej. Komplet składał się z sześciu osób, nauka trwała przeciętnie 3 godziny dziennie. Posiadał dokument pozwaląjacy mu na swobodne poruszanie się, ochraniał przed łapankami i restrykcjami ze strony Niemców.

1 września 1944 roku ponownie zgłosił się do pracy do szkoły w Brańszczyku.

16 października 1944 roku ,ze względów rodzinnych” zamieszkał w Wyszkowie w powiecie pułtuskim i rozpoczął pracę w tamtejszej Szkole Podstawowej nr 1. Warunki pracy i nauki były bardzo trudne. Okna bez szyb, a klasy bez sprzętu szkolnego. Siedzieli tylko ci uczniowie, którzy z domu przynosili swoje stołeczki, inni stali. Dzieci nie miały zeszytów, książek i pomocy naukowych. Ponieważ zbliżał się front, budynek szkolny przeznaczono na szpital wojskowy. Zajęcia znów odbywały się w domach prywatnych i w miejscowym browarze. Frekwencja na lekcjach była bardzo niska, gdyż dzieci nie miały ciepłej odzieży i obuwia, były źle odżywione, a w dni targowe zajmowały się handlem. Nauczyciele pracowali ofiarnie, mimo że za swoje pobory nie mogli kupić artykułów pierwszej potrzeby. Otrzymywali jedynie kartki na chleb i mąkę, tzw. dodatek aprowizacyjny. Michał Mlonek z obowiązkami szkolnymi radził sobie doskonale, ale choroby zaczęły nękać jego bliskich. Do Kuratorium Okręgu Szkolnego pisał: „Jestem przez wojnę doszczętnie zniszczony, mam chorą żonę, a ostatnio zachorowała mi moja 16-letnia córka. (…) Biorąc pod uwagę moje uposażenie służbowe, oraz to, że przekroczywszy 14 lat córka nie może korzystać z pomocy Ubezpieczalni Społecznej, nie jestem w stanie ratować dziecka, wobec powyższego zwracam się z prośbą o udzielenie zasiłku”.

Rada Pedagogiczna wraz z kierownictwem zabiegała o budynek szkolny, ale bez skutku. Nadal w części szkoły stacjonowały wojska radzieckie. Na portyku budynku do dziś znajduje się napis: ,,Generałowi Giulinowi – cześć”, przypominający ówczesne czasy. Dopiero 12 października 1945 roku dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 1 rozpoczęły naukę na parterze budynku, na I piętrze zorganizowano Szkołę Podstawową nr 2, a na II piętrze Liceum Ogólnokształcące. W 1948 roku na poddaszu rozpoczęła działalność Zasadnicza Szkoła Zawodowa. W tym też roku Michał Mlonek zakończył pracę w Wyszkowie. Konsekwentnie dążył do znalezienia mieszkania i pracy w pobliżu Warszawy ze względu na córki, z których starsza już studiowała w stolicy, a młodsza była uczennicą średniej szkoły ogólnokształcącej.

Do Inspektoratu Szkolnego w Radzyminie wysłał kartę pocztową następującej treści: „Niniejszym zawiadamiam, że na podstawie rozmowy jaką miałem możność przeprowadzić z Obywatelem Inspektorem w dniu 5 bm. (1948), wniosłem w drodze służbowej podanie o nadanie mi stanowiska nauczyciela w miejscowości Wołomin lub Radzymin”. Ktoś dopisał ołówkiem: „Wołomin szk. Nr 2”.

Do podania dołączył opinię o swojej pracy wydaną przez kierownika szkoły w Wyszkowie: „(…) W ciągu czteroletniej pracy Michał Mlonek wykładał matematykę, fizykę, itp., wykazał bardzo dobrą znajomość wykładanych przedmiotów. Pracę jego cechowała systematyczność, umiejętność podejścia do dzieci, spokój i równowaga. Lekcje były przygotowane i przemyślane, więc wyniki pracy były dobre, a nawet bardzo dobre”.

W Wołominie – Szkoła Podstawowa nr 2

1 sierpnia 1948 roku podjął pracę w Szkole Podstawowej nr 2. Ówczesny kierownik Antoni Morga powierzył mu nauczanie chemii, fizyki, arytmetyki i algebry. W następnym roku Michał Mlonek prosił o przeniesienie go do Szkoły Podstawowej nr 4, lecz jego prośba nie została uwzględniona.

W związku z tym, 31 grudnia 1949 roku zwolnił się na własną prośbę (uczył wtedy także w „Jedenastolatce”). Do „dwójki” wrócił roku szkolnym 1956/1957, by objąć funkcję kierownika szkoły po dotychczasowej kierowniczce Adeli Kołodziejczyk.

Państwowa 11-letnia Szkoła Ogólnokształcąca stopnia Podstawowego i Licealnego

19 października 1948 roku został nauczycielem fizyki w Państwowej 11-letniej Szkole Ogólnokształcącej stopnia Podstawowego i Licealnego, a już w roku szkolnym 1949/1950 Sabina Drop – dyrektorka tejże szkoły wnioskowała o zatrudnienie Michała Mlonka na stanowisku zastępcy dyrektora (na miejscu poprzedniego wicedyrektora Stanisława Szubińskiego). Funkcję tę pełnił do 1955 roku.

W październiku 1949 roku Michał Mlonek dopełnił aktu ślubowania służbowego, brał też udział w komisjach kolokwialnych II toru samokształceniowego oraz otrzymał poświadczenie posiadania obywatelstwa Państwa Polskiego.

W Szkole Podstawowej nr 1

1 września 1957 roku został przeniesiony do Szkoły Podstawowej nr 1, gdzie pełnił najpierw obowiązki kierownika, a w następnym roku Inspektor Szkolny – Kazimierz Wierzbicki wręczył mu mianowanie na stanowisko kierownika Szkoły Podstawowej nr 1; funkcję tę pełnił do 31 sierpnia 1965 roku. Był także kierownikiem świetlicy szkolnej (w latach 1959–1966).

Jako kierownik szkoły opracował czas pracy i przydział czynności pedagogiczno-administracyjnych dla personelu kierowniczego. Sam zajął się organizacją ogólną szkoły, sprawami administracyjno-gospodarczymi, organizacją uroczystości i obchodów szkolnych, opieką nad Kołem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, nad Kółkiem Muzycznym, hospitacjami i kontrolą dzienników lekcyjnych w wyznaczonych klasach. Jego zastępca Jan Olszewski otrzymał nadzór nad higieną i estetyką szkoły, opieką nad Kółkami: Dramatycznym, Turystyczno-Krajoznawczym, Polskiego Czerwonego Krzyża oraz Szkolną Kasą Oszczędności. Prowadził zajęcia praktyczno-techniczne i uczył matematyki.

Michał Mlonek jako gospodarz szkoły odpowiedzialny był także za wychowanie i dydaktykę, zwracał uwagę na zachowanie i wygląd uczniów, na estetykę szkoły i jej otoczenia. Widział niedogodności lokalowe (klasy były przepełnione), a także konieczność dbania o sprzęt (martwił się o krzesła, ławki, kosze na śmieci oraz umiejętne korzystanie z kredy, atramentu i gąbki do ścierania tablicy). Przestrzegał uczniów przed wyrzucaniem przez okna śmieci.

Rozpoczęcia roku szkolnego odbywały się na boisku, pod olbrzymią wierzbą lub z podziałem na grupy w holach I i II piętra. Na rozpoczęcie uroczystości śpiewano hymn narodowy, a na zakończenie hymn młodzieżowy. Dla identyfikacji uczniów ze szkołą, dyrekcja zakupiła tarcze, lecz nie wszystkie dzieci je nosiły.

Dyrektor zachęcał uczniów do nauki przyrody i geografii w terenie, na wycieczkach i spacerach oraz zalecał korzystanie z radia, map, obrazów, okazów i filmów, zwracał uwagę na błędy ortograficzne i rachunek pamięciowy w młodszych klasach oraz uczył przestrzegania higieny osobistej i kultury życia codziennego.

Nauczyciele – wychowawcy klas omawiali tekst ślubowania ułożony przez młodzież województwa warszawskiego na Zlocie Grunwaldzkim i przygotowywali uczniów do ślubowania. Inspektor Szkolny Kazimierz Wierzbicki w opinii dodaje: „Michał Mlonek należy do tych ludzi, którzy z samozaparciem i poświęceniem oddają się bez reszty dla dobra szkoły. Jest wybitnym organizatorem pracy dydaktyczno-wychowawczej. Rozumne, taktowne i konsekwentne jego postępowanie budzi szacunek wśród grona nauczycielskiego i w środowisku wołomińskim. Zna i troszczy się o każdy szczegół natury pedagogicznej i gospodarczej w szkole. Jego jest zasługą, że z rudery czynszowej budynek szkolny został przystosowany i spełnia określone warunki higieny szkolnej. Poświęcił na to wszystkie wolne dni od nauki w czasie ferii zimowych i letnich poprzez trzy lata z rzędu. (…) Reasumując ob. Mlonek stanowi wzór nauczyciela i kierownika godny naśladowania”.

W 1965 roku Michał Mlonek napisał podanie z prośbą o udzielenie mu rocznego, płatnego urlopu zdrowotnego, w którym argumentował: „W bieżącym roku kończę 70 lat życia, w zawodzie nauczycielskim pracuję od 1915 roku, przez cały czas pracy korzystałem tylko przez jeden miesiąc z urlopu, przebywając w 1964 roku w sanatorium. Nie chcąc jeszcze rozstać się na stałe z pracą nauczycielską chciałbym podratować moje zdrowie, abym po rocznym odpoczynku mógł pracować nadal”.

Działalność społeczna

Jeszcze w Wyszkowie spotkał znajomego nauczyciela Józefa Semiołko, który pełnił funkcję sekretarza Koła Stronnictwa Demokratycznego i w 1946 roku Michał Mlonek włączył się w działalność partii jako członek Zarządu Koła oraz członek Prezydium Komitetu Powiatowego SD. W Powiatowym Komitecie Stronnictwa Demokratycznego w Wołominie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, był aktywistą działającym w terenie.

Niemal od początku pracy zawodowej pracował społecznie w Związku Polskim Nauczycielstwa Szkół Powszechnych, gdzie udzielał się jako członek zarządu na szczeblu gminnym lub powiatowym.

Począwszy od 1935 roku pracował w spółdzielczości, pracy tej nie przerwał także podczas okupacji niemieckiej.

W 1952 roku był radnym, przewodniczącym Komisji Oświaty i Kultury przy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Wołominie. Był członkiem Zarządu Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej przy Zarządzie Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Wołominie.

Lata prędko mijały, córki założyły swoje rodziny i wyprowadziły się do Warszawy. Pan Michał z żoną Janiną zamieszkał w Słonecznej. W 1967 roku oni także przenieśli się do stolicy, „bo dobro wnuków tego wymagało”.

Michał Mlonek był odznaczony m.in.: Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Złotym Krzyżem Zasługi (1956) i Złotą Odznaką ZNP.

Nie wiadomo, kiedy zmarł i gdzie został pochowany.

  1. Wcześniej zamiast seminarium istniały tu kursy pedagogiczne, na których władze carskie planowały kształcenie nauczycieli – rusyfikatorów ludowych szkół. W 1885 roku usunięto język polski ze szkół elementarnych, wprowadzono podręczniki drukowane czcionką rosyjską i zakaz mówienia po polsku.
  2. Po utworzeniu państwa polskiego i państw nadbałtyckich uchodźcy powracali do swoich krajów. Ci, którzy nie mieli dokąd wracać, zwłaszcza sieroty, pozostawali w sierocińcach, lecz wszystkie zakłady oświatowo-wychowawcze zostały przejęte przez bolszewików. Niemniej jednak zorganizowanie szkolnictwa katolickiego w czasach rządów carskich przyniosło wymierne owoce. Dzieci wychowane w religijnej i patriotycznej tradycji nie ulegały propagandzie rewolucyjnej.
  3. Otrzymał następujące wynagrodzenie ze skarbu państwa: pobory zasadnicze – 2700 Mk, dodatek ekonomiczny wojenny – 540 Mk, podwyższenie dodatku – 1440 Mk, dodatek sejmowy – 1440 Mk, dodatek 65% pobieranych poborów z funduszów Ministerstwa Kolei rocznie, równoważnik za ziemię – 360 Mk, dodatek za usługę własną – 120 Mk, dodatek za światło – 60 Mk oraz „mieszkanie i opał w naturze”.
  4. W latach późniejszych prawdziwość danych dotyczących tajnego nauczania, ze względu na brak stosownych dokumentów, poświadczyli nauczyciele: Wiktoria Lachowska, Józef Samełko, Edmund Matej i Franciszek Wielgus.

Bibliografia:

Arkusz osobowy Michała Mlonka, 1915-1945; ks. B. Czaplicki, Szkolnictwo katolickie w Rosji pod koniec XIX wieku (do 1917 roku). Zarys problematyki, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne”, 2008 t. 41, z. 1, s. 84-95; Mianowanie Nr 0. II. 136/169/58 Mlonka Michała p. o. kierownika Szkoły Podstawowej nr 1 w Wołominie na kierownika. Podpisał: K. Wierzbicki – Inspektor Szkolny, Wołomin, 16 VIII 1958; M. Mlonek, Życiorys, Brańszczyk 1941; Odpis pisma Inspektora Szkolnego do Michała Mlonka w sprawie wynagrodzenia, Brańszczyk, 2 II 1941; Odpis świadectwa Nr 92/1925/26 ukończenia Państwowego Wyższego Kursu Nauczycielskiego w Warszawie, Warszawa, 19 VI 1926; Pismo Nr 636/60 w sprawie czasu pracy i przydziału czynności pedagogiczno-administracyjnych dla personelu kierowniczego Szkoły Podstawowej nr 1, Wołomin, 17 X 1960; Wyciąg Nr 96 z księgi ślubów, Wilno, 14 VIII 1924.

Miło cię poznać!

Zarejestruj się, aby otrzymywać aktualne treści na swój adres mailowy.

Nie spamujemy!

Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą albo katalog spam i potwierdź swoją subskrypcję.

Słowa kluczowe:

ludzieMlonek Michał | Olszewski Jan | Waszczyński Zygmunt
organizacje
inneZwiązek Nauczycielstwa Polskiego
czas
daty29 września
okresylata 50. | lata 60.
instytucje
szkołySzkoła Podstawowa nr 1 | Szkoła Podstawowa nr 2
gmina
WołominWołomin

O autorze

Anna Wojtkowska

author

„Gdy gaśnie pamięć ludzka…”
Można?, Można! Uchronić ją od zapomnienia…
„Serdecznie zapraszam na sentymentalne spotkania w miejscach magicznych, pełnych wspomnień o zdarzeniach i ludziach, którzy tworzyli historię wiosek i miast powiatu wołomińskiego.”
Dwutomowa praca „Za bramą wiecznego spokoju. Zwykli niezwykli związani z Ziemią Wołomińską” wciąż do nabycia u Autorki! Może to dobry prezent dla kogoś zainteresowanego lokalną historią?

Zobacz teksty tego autora

    Zobacz wpisy

    Poprzedni: Rys historyczny Szkoły Podstawowej nr 1 w Wołominie (część II)
    Dalej: Pomysł przeniesienia siedziby powiatu z Radzymina do Wołomina w 1930 roku

    Zostaw komentarzAnuluj pisanie odpowiedzi

    Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.

    Szukaj

    Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Post Type Selectors
    Filter by Categories
    Archiwum Akt Nowych
    boks
    Briggs i Posselt
    Cech Fryzjerów i Perukarzy
    Cech Skórzany
    chronologicznie
    edukacja
    galerie
    huty szkła
    koszykówka
    Koło Łowieckie "Pudło"
    kronika wydarzeń
    lekka atletyka
    Międzyleś
    miejscowości
    nauka
    NSZZ Solidarność
    Obóz Narodowo-Radykalny
    Obóz Wielkiej Polski
    Ochotnicza Straż Pożarna
    organizacje
    organizacje wojskowe
    partie
    partnerzy
    piłka nożna
    po 1989
    podnoszenie ciężarów
    policja
    Polska Macierz Szkolna
    Polska Organizacja Wojskowa
    Polska Partia Socjalistyczna
    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
    Polskie Stronnictwo Ludowe
    Praca
    Przyszłość
    Radzyminiak
    religia
    rolnictwo
    rzemiosło
    siatkówka
    ślady przeszłości
    Stowarzyszenie Miłośników Urli
    Stronnictwo Narodowe
    tematyka
    Towarzystwo Kółek Rolniczych im. Staszica
    Towarzystwo Przyjaciół osiedla Wołominka Sławka i Okolic
    Towarzystwo Przyjaciół Urli
    Turze-Tłuszcz
    Uncategorized
    Vitrum
    Wołomin
    wsparcie
    wspomnienia
    wycinki
    wydarzenia
    ziemiaństwo
    Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
    Związek Młodzieży Socjalistycznej
    Związek Rzemieślników Chrześcijan
    Związek Rzemieślników Żydów
    Łosie

    Wesprzyj serwis!

    Powiązane wpisy

    MDS
    Jan Olszewski (1907-1992)
    Stanisława Bobkowska
    Madame
    Zofia wanda bublewska 1
    Zofia Wanda Bublewska (1880 – 1946)
    MDS
    Wiesława Janina Cichecka (1912 – 1988)
    Feliks Szturo
    Feliks Szturo
    Stanisława Balon
    Pani Stanisława od uczniów

    RSS jesteśmy częścią WUWUEL

    • Ponad 100 klasyków na pierwszej imprezie w roku
      Pierwsza tegoroczna impreza, skupiająca miłośników klasycznej motoryzacji, zgromadziła ponad 100 pojazdów, czyli ok. 250 osób. Na tak dobrą frekwencję z pewnością miała wpływ pogoda, ale również to, że Otwarcie Sezonu Weterańskiego 2026 było wydarzeniem, które składało się z dwóch części. Przed oficjalnym rozpoczęciem uczestnicy zlotu zaparkowali swoje pojazdy na obok Cmentarza Poległych. Następnie w Muzeum […]
    • Otwarcie Sezonu Weterańskiego 2026
      Rozpoczniemy o 10.00 w jak zawsze gościnnym Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Radzyminie, gdzie czekają na Was ciekawostki motoryzacyjne i historyczne oraz poczęstunek. Około 13.00 wyruszymy do Wyszkowa, gdzie odwiedzimy niedostępny przez wiele lat Pałac Skarżyńskich i poznacie niezwykłą historię pewnego przedwojennego filmu. Nasze pierwsze tegoroczne spotkanie zakończymy gościną u przyjaciół z Rybienko Leśne […]
    • Przedwieczne. Kobiety na przełomie XIX i XX wieku
      W Dniu Kobiet to kobiety są najważniejsze! W tej sprawie zgodziliśmy się od razu z Muzeum Niepodległości i Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. – a dalej poszło już łatwo… Zapraszamy 8 marca o 17 do Radzymina – w siedzibie Muzeum przy alei Jana Pawła II 64 o godzinie 17:00 będzie można obejrzeć fragment kolekcji Łukasza […]

    Napisz!

    Jeśli dysponujesz dokumentami, wspomnieniami lub zdjęciami dotyczącymi historii terenów obecnego powiatu wołomińskiego – napisz!

    Prywatność i pliki ciasteczka: Ta witryna używa plików ciasteczek. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na ich używanie.

    Aby dowiedzieć się więcej, w tym jak kontrolować pliki ciasteczka, zobacz tutaj: Polityka plików ciasteczka

    Najnowsze komentarze

    • wmc - Hospitali in villa Klembowo
    • Łukasz Rygało - Sprawozdanie ogólne ze Spartakiady LO 59
    • Retro - Sprawozdanie ogólne ze Spartakiady LO 59
    • Retro - 1 maja 1970
    • Retro - Uroczystości pierwszomajowe na Huraganie
    • życiorysy
    • wycinki
    • okresy
    • wspomnienia
    • sport
    • organizacje
    • tematyka
    • Indeks nazwisk
    • Miejscowości
    Prawa autorskie &kopia; Wszelkie prawa zastrzeżone. | ReviewNews autorstwa AF themes