Generał Mieczysław Trojanowski przyjmuje defiladę - Ossów, 4 czerwca 1939
Pięknie w girlandy kwiatów, bramy triumfalne i chorągiewki biało-czerwone przystroił się Ossów w niedzielę, dnia 4 czerwca r.b. na uroczystości ku czci poległego w pamiętnej przed 19 laty bitwie pod Warszawą księdza Ignacego Skorupki. Protektorat nad tym obchodem objęli J.J. Eks. Eks. ks. arcybiskup dr Stanisław Gall ks. biskup polowy W.P. dr J. Gawlina, gen. bryg. M. Trojanowski, wojewoda warszawski J. Paciorkowski i prezydent m.st. Warszawy, Stefan Starzyński, Jednocześnie 36 p.p. Legii Akademickiej, którego kapelanem był ks. Skorupka i którego święto pułkowe przypada w dn. 2—4 czerwca wziął również żywy udział w uroczystościach ku czci swego bohaterskiego kapelana.
Przed nabożeństwem w obecności przedstawicieli władz z wicewojewodą Myślińskim, wojska z dow. ok. gen. M. Trojanowskim na czele oraz miejscowego społeczeństwa, ks. biskup polowy dr Gawlina dokonał poświęcenia kamienia węgielnego, położonego pod nowy budynek szkolny im. Księdza Ignacego Skorupki. Kierownik szkoły w Ossowie, p. Wolny w swym przemówieniu podkreślił, że szkoła ta wznoszona ofiarnością i staraniem miejscowego społeczeństwa, będzie żywym pomnikiem ku czci poległego kapłana.
Nim minie kilka miesięcy na oznaczonym terenie, staraniem władz i miejscowego społeczeństwa wyrosną białe mury szkoły. Tam, w dużych, widnych salach dzieci z Ossowa i pobliskich osad uczyć się będą o wielkości i potędze swojej Ojczyzny.
Po wmurowaniu aktu erekcyjnego w fundamenty szkoły, wszyscy obecni udali się na cmentarz wojenny w Ossowie. U wrót cmentarzyska poległych żołnierzy, w dniu 14 sierpnia 1920 r. stanął, przystrojony zieloną jedliną ołtarz polowy. Olbrzymie pole zapełniło się szczelnie kilkotysięcznym tłumem ludzi, przybyłych ze stolicy i z sąsiednich wiosek. Na błoniu przed cmentarzem ustawiły się w czworoboku oddziały wojska: pułk Legii Akademickiej, batalion strzelców oraz dywizjon artylerii z Rembertowa. Lewą stronę tego potężnego czworoboku zamykały delegacje młodzieży męskiej i żeńskiej oraz szeregu organizacyj, przybyłych w godzinach rannych specjalnymi pociągami ze stolicy. Obok stanęły licznie reprezentowane organizacje i stowarzyszenia miejscowego społeczeństwa. Wzdłuż bramy cmentarnej kraśniały sztandary związków kombatanckich. Przed ołtarzem zajęli miejsca przedstawiciele wojskowości z dowódcą o.k. gen. Trojanowskim oraz gen. Bończą-Uzdowsklm, przedstawiciele władz cywilnych z wicewojewodą warszawskim Myślińskim oraz starostą Strusińskim na czele.
Mszę św. odprawił w asyście miejscowego duchowieństwa ks. biskup dr J. Gawlina, który od ołtarza wygłosił podniosłe kazanie na temat pamiętnej bitwy na polach Ossowa w 1920 roku. W pięknych słowach ks. biskup opisał przebieg śmiertelnych a bohaterskich zmagań się z wrogiem pułku piechoty Legii Akademickiej, w których to bojach zginęło tylu dzielnych żołnierzy ze swoim dowódcą batalionu por. Makarewiczem.
Następnie delegacja pułku składa wieniec na maleńkim cmentarzyku wojennym, Na wspólnej bratnią mogile, w której spoczywają snem wiecznym doczesne szczątki nieznanych bohaterów roku 1920, wznosi się teraz pomnik-grobowiec, na którym widnieją wzruszające w swej prostocie słowa: Dnia 14 sierpnia 1920 r. siedmiokrotnie odpieraliśmy hordy bolszewickie i tu padliśmy u wrót stolicy, a wróg odstąpił.
Dziatwa szkolna ozdobiła groby żołnierskie skromnymi wiązankami polnego kwiecia i wiankami z sośniny. Widać, obecne młode pokolenie pamięta o swoich obrońcach, którzy życie złożyli w darze Ojczyźnie. Na wszystkich mogiłach powtarza się niezmiennie napis: „poległ na polu chwały w szesnastej, siedemnastej, osiemnastej wiośnie życia…”
Obecnie następuje główny punkt uroczystości: odsłonięcie i poświęcenie pomnika ks. Ignacego Skorupki, który znajduje się na skraju wsi Ossowa przy polnej drodze idącej z Turowa do Majdan. Po dokonanym poświęceniu przez ks. biskupa polowego, dowódca o.k. gen. M. Trojanowski w krótkich żołnierskich słowach zaznaczył że ziemie polskie posiadają wiele pobojowisk, nasiąkniętych krwią rycerską polskiego żołnierza w walkach o niepodległość. Ta krew przelana wkłada na obecne pokolenie taki sam obowiązek, jaki wypełnili ci, co zginęli w roku 1920 i dlatego gdy Najjaśniejsza Rzeczpospolita zawoła — musimy być gotowi na nową walkę. Żołnierskie przemówienie gen. Trojanowskiego znajduje głęboki oddźwięk w sercach zebranego tłumu. A potem zebrani uczczą chwilą ciszy pamięć bohaterskiego księdza-żołnierza.
Od zieleni drzew odcina się mocną linią czarny pomnik obelisk. Surową czerń pomnika rozjaśnia niewielki złoty krzyż, który przypomina wszystkim, że z tym to świętym znakiem w dłoni zginął na polach Osscwa ks. Ignacy Skorupka. Na przedniej ścianie obelisku widnieje polerowana płyta z bazaltu, na której został wyryty napis: Na tych polach śmiercią bohaterską w dniu 14 sierpnia 1920 r. poległ za Ojczyznę ks. Ignacy Skorupka. Wkrótce nic sposób nawet odczytać ten napis. Cala bowiem płyta tonie w powodzi kwiatów i wieńców, które składają poszczególne organizacje.
Z kolei zabierają głos: przedstawiciel Polskiego T-wa Opieki nad Grobami Bohaterów, koła ks.ks. prefektów, 36 pp. Legii Akademickiej i miejscowego społeczeństwa. Ostatnie przemówienie wygłosił starosta Strusiński z Radzymina, który serdecznie podziękował duchowieństwu, władzom wojskowym i rządowym, organizacjom społecznym, młodzieży szkolnej i akademickiej oraz zebranym za wzięcie udziału i liczne przybycie na obchód na polach Ossowa.
Uroczystości ku czci księdza Ignacego Skorupki zakończyła defilada wojskowa przed pomnikiem – obeliskiem.
Już pustoszeją tak rojne przed chwilą pola Ossowa. Wkrótce pociągi, autokary i auta uwiozą z powrotem do stolicy liczne rzesze ludzi i małą osadę po dawnemu oprzędzie zwykła codzienna cisza. I tylko na cmentarzyku wojennym nad grobami żołnierzy drzewa znów szumieć będą niekończącą się nigdy pieśń o honorze, sławie i potędze Polski.
Kurjer Poranny
R. 63, 1939, nr 153
O autorze
