Mieczysław Chojnacki "Młodzik"
Mieczysław Chojnacki ps. „Młodzik”, o którym na oficjalnej stronie internetowej Prezydenta Rzeczypospolitej napisano, że „jest jednym z najwybitniejszych Żołnierzy Wyklętych” urodził się 26 marca 1924 r. w Sierpcu, w rodzinie Mieczysława i Natalii ze Stopińskich. Patriotyzm – co często podkreślał w rozmowach z młodzieżą – wyniósł z domu rodzinnego, w którym pieczołowicie kultywowano tradycje niepodległościowe. (Ojciec był członkiem POW, żołnierzem Legionów Polskich i uczestnikiem wojny polsko – bolszewickiej). Lata młodości spędził w Radzyminie, gdzie zamieszkała jego rodzina, tu uczęszczał do szkoły i należał do harcerstwa.
Po wybuchu II wojny światowej jako szesnastoletni chłopiec – w kwietniu 1940 r. – wstąpił do Korpusu Obrońców Polski. Przysięgę żołnierza organizacji konspiracyjnej złożył na krzyż trzymany przez ojca, który organizował ruch oporu na terenie ówczesnego powiatu radzymińskiego. W połowie 1941 r., gdy radzymiński KOP wszedł w skład ZWZ, stał się żołnierzem Obwodu ZWZ-AK Radzymin „Rajski Ptak” (placówka nr 5, w której pełnił funkcję gońca bojowego dowódcy plutonu).
„Młodzik” szybko nabrał doświadczenia w działalności konspiracyjnej i podczas służby w AK pełnił funkcje sekcyjnego, a następnie dowódcy drużyny strzeleckiej. W międzyczasie zdobywał wykształcenie. W 1943 r. po nauce na tajnych kompletach w Warszawie (gimnazjum i liceum o profilu matematyczno-fizycznym) uzyskał świadectwo maturalne. W 1943 r. ukończył konspiracyjną podchorążówkę.
Brał aktywny udział w działaniach zbrojnych przeciwko hitlerowskim siłom okupacyjnym i administracji. 1 kwietnia 1944 r. uczestniczył w akcji wysadzenia pociągu urlopowego z wojskiem niemieckim pod Urlami na linii kolejowej Warszawa–Białystok, 1 czerwca 1944 r. w rekwizycji zaopatrzenia kilkudziesięciu ton żywności z magazynów „Rolnika” w Radzyminie, 16 lipca 1944 r. w likwidacji posterunku wojskowego w Klembowie, 26 lipca 1944 r. w zasadzce pod Cygowem, a następnie w akcji „Burza”, podczas której oddziały AK wyzwoliły Radzymin i Tłuszcz. (Warto nadmienić, iż „Młodzik” od 15 lipca 1944 r. służył w Oddziale Specjalnym ogniomistrza „Wyboja”).
10 sierpnia 1944 r. został aresztowany przez Niemców. Przetrzymywany był w obozach przejściowych w Beniamowie, Szymanowie i Skierniewicach, następnie wraz z grupą 460 osób został wywieziony w głąb Trzeciej Rzeszy. Do 20 września 1944 r. przebywał w obozie dla jeńców radzieckich w Paderborn, później w obozie przejściowym w Soest, skąd trafił do cywilnego obozu pracy w Eichen k. Siegen.
W niewoli przebywał do 10 kwietnia 1945 r. Po wyzwoleniu przez wojska amerykańskie, w listopadzie 1945 r. powrócił do Polski. Jeszcze w tym samym miesiącu wstąpił do Ruchu Oporu Armii Krajowej w Sierpcu – Obwód ROAK krypt. „Mewa”. Do października 1946 r. dowodził grupą samoobrony, na czele której uczestniczył w wielu akcjach przeciwko komunistycznemu aparatowi represji. Jego grupa m.in. zlikwidowała kilku niebezpiecznych agentów UB, odbiła jednego z żołnierzy ROAK z rąk „bezpieki”, wykonała wypad na cukrownię w Glinojecku (tam rozbroiła straż fabryczną), uderzyła na posterunki MO w Rościszewie i Łęgu.
Po rozformowaniu oddziału (na rozkaz dowództwa) w obawie przed UB często zmieniał miejsce pobytu, podejmując się różnych prac na terenie całego kraju – od Wolina po Wrocław. 11 marca 1950 r. „Młodzik” został aresztowany w Długołęce k. Oleśnicy przez Informację Wojskową a następnie po okrutnym śledztwie skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na karę śmierci. Przez blisko pół roku więziono go w celi śmierci w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Tam poznał legendarnego dowódcę 5 Brygady AK Okręgu Wileńskiego – mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. 27 kwietnia 1951 r. zamieniono „Młodzikowi” karę śmierci na 15 lat więzienia, a następnie w wyniku amnestii wyrok obniżono do 10 lat pozbawienia wolności. Wyrok odbywał w Rawiczu, Sieradzu, Wronkach i Strzelcach Opolskich. Z więzienia zwolniony został warunkowo dopiero w 1960 r., na 19 dni przed zakończeniem odsiadywania wyroku.
Po wyjściu na wolność pracował m.in. w biurach geodezyjnych we Wrocławiu, Kamiennej Górze i Rzeszowie. W 1994 r. powrócił do Radzymina, gdzie spędził resztę życia.
Wojna, okupacja oraz powojenna rzeczywistość ukształtowały osobowość pana Mieczysława Chojnackiego. Po przejściu na emeryturę podjął się kolejnego, wielkiego wyzwania – postanowił zachować dla przyszłych pokoleń pamięć o kolegach z oddziałów partyzanckich. Poświęcił się zbieraniu materiałów do dziejów Obwodu AK Radzymin i Obwodu ROAK „Mewa”. Wieloletnia, benedyktyńska praca przyniosła wspaniałe rezultaty, czego potwierdzeniem jest siedem książek, poświęconych żołnierzom Armii Krajowej oraz wspaniałe dzieło pamiętnikarskie pt. „Opowiadanie Młodzika”. Pięć z nich wydanych zostało przez Towarzystwo Przyjaciół Radzymina, którego był członkiem: „Radzymińscy Żołnierze Armii Krajowej” (wyd. w 1992 r.); „Armia Krajowa – Radzymiński Obwód „Raróg”, „Rajski Ptak”, „Burak” w dokumentach” (Autor: Mieczysław Chojnacki, Jarosław Stryjek, 1999); „Ich znakiem był „Rajski Ptak” – wspomnienia żołnierzy AK Radzymińskiego Obwodu „Rajski Ptak”, „Burak” z lat 1939-1956” (wyd. 2003); „Radzymińscy Żołnierze Armii Krajowej” (wydanie rozszerzone książki z 1992 r., zawierające 288 biogramów żołnierzy AK Radzymińskiego Obwodu, które ukazało się w 2007 r.); „Przez Sybir do wolnej Polski – wspomnienia Zdzisława Przybysza ps. „Wiąz” (2008). Wymienione prace mają unikalną wartość poznawczą i są swoistą spuścizną po pokoleniu Żołnierzy AK i Żołnierzy Wyklętych.
Należy podkreślić, że „Młodzik” to postać wybitnie zasłużona w dziele upamiętniania etosu Armii Krajowej. Brał udział w formowaniu autentycznego ruchu kombatanckiego uczestnicząc w pracach ŚZŻAK, był współzałożycielem i prezesem honorowym Międzyszkolnego Klubu Historycznego im. Armii Krajowej Ziemi Radzymińskiej. Pomimo skromności oraz niechęci do tłumów i rozgłosu, często spotykał się z młodzieżą szkolną oraz wspierał swoją osobą działalność klubu. O jego otwartości na lokalną społeczność świadczy także fakt, że zgodził się patronować imprezom sportowym, tj. doroczny Bieg „Młodzika”, który na trwałe wpisał się do kalendarza obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Gminie Radzymin.
W uznaniu zasług, 1 marca 2016 r. na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w Radzyminie, podjętej podczas uroczystej sesji nadzwyczajnej Mieczysław Chojnacki otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Radzymina. W 2008 r. został odznaczony został Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski nadanym przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
Mjr Mieczysław Chojnacki zmarł 21 stycznia 2020 r. w Legionowie i pochowany został z najwyższymi honorami w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Podczas uroczystości pogrzebowych został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, nadanym przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę, i awansowany do stopnia pułkownika. Pogrzeb w uroczystej oprawie wojskowej, zapewnionej przez Dowództwo Garnizonu Warszawa, odbył się w radzymińskiej Kolegiacie. Uczestniczyli w nim przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, instytucji państwowych, takich jak IPN czy UdsKIOR, reprezentanci ŚZŻAK i środowisk kombatanckich, władz samorządowych powiatu wołomińskiego i węgrowskiego oraz gmin Radzymin, Sierpc i Łochów. “Młodzika” uroczyście żegnała też licznie zgromadzona młodzież – z Międzyszkolnego Klubu Historycznego im. Armii Krajowej Ziemi Radzymińskiej, I Liceum Ogólnokształcącego PUL im. 111 Eskadry Myśliwskiej w Wołominie, harcerze z 9 Hufca Radzymińskich Drużyn Harcerskich i Gromad Zuchowych „Labirynt” oraz delegacje radzymińskich szkół. Mszę świętą koncelebrował bp. Marek Solarczyk.
Ś.p. płk Mieczysław Chojnacki na zawsze pozostanie w pamięci mieszkańców gminy Radzymin, którzy go kochali, cenili i poznawali dzięki niemu bohaterską historię Armii Krajowej w naszym regionie. Cześć Jego pamięci!
Radzyminiak
1/2020
O autorze
