Budowa remizy w Kobyłce, lata 30.
Na początku października OSP w Kobyłce będzie obchodzić 70-lecie istnienia. Zanim jednak rozpoczną się związane z rocznicą uroczystości, przedstawimy krótką historię działalności Straży Pożarnej i tym samym przypomnimy nazwiska tych, bez których nie byłoby kobyłkowskiej straży i tym samym tak dostojnej rocznicy działalności.
Trudno jest ustalić ścisłą datę powstania straży obywatelskiej, której zadaniem było pełnienie dyżurów na terenie Kobyłki w celu zapobiegania powstawaniu i rozpowszechnianiu się pożarów. Ochotnicza Straż Pożarna jako zalegalizowany związek, powstała w Kobyłce w dniu 17 marca 1927 r. i również w tym dniu odbyło się pierwsze zebranie organizacyjne na mocy postanowień którego zorganizowano jednostkę OSP i powołano Zarząd w składzie: prezes – Antoni Orszagh, wiceprezes – Stanisław Kurkowski, naczelnik – Stanisław Orszagh, adiutant, zastępca naczelnika – Józef Kalisiak, sekretarz – Czesław Orszagh i gospodarz – Michał Balcerzak.
W chwili powołania jednostka liczyła trzydziestu ośmiu strażaków. Pierwszy sprzęt, tj. sikawka ręczna i jeden beczkowóz, został zakupiony ze składek społecznych, przy dużym udziale finansowym rodziny Orszaghów. Stan posiadania kobyłkowskiej straży był przechowywany w pomieszczeniach gospodarczych Władysława Orszagha.
W latach 1927/34 skład Zarządu pozostał w zasadzie niezmieniony. W tym okresie z inicjatywy ówczesnych władz rozpoczęto w 1928 r. zbiórkę wśród społeczeństwa na zakup sztandaru. Uroczyste wręczenie sztandaru nastąpiło już rok później, a dar społeczeństwa do dnia dzisiejszego znajduje się w kobyłkowskiej strażnicy.
W 1934 r. podczas Walnego Zgromadzenia wybrano nowy Zarząd w składzie: prezes – Adam Grygolunas, wiceprezes – Jan Goliwąs, naczelnik – Franciszek Olszewski i gospodarz – Michał Balcerzak. W okresie działalności tego Zarządu nastąpiło znaczne ożywienie w pracy jednostki, która oprócz podstawowych obowiązków przeciwpożarowych zajmowała się także organizowaniem życia kulturalno-społecznego w Kobyłce.
Brak własnej bazy spowodował zainicjowanie w 1934 r. budowy strażnicy. Dzięki składkom społeczeństwa jaki środkom uzyskanym w czasie zabaw i festynów, dość szybko wydzierżawiono plac, położono fundamenty, w które wmurowano kamień węgielny. Budowa strażnicy trwała aż do wybuchu drugiej wojny światowej.
Jak już wspomnieliśmy, od połowy lat 30-tych OSP była współorganizatorem życia społeczno-kulturalnego Kobyłki. Bierze czynny udział w urządzaniu dorocznych dożynek, tworzy w 1935 r. własną czternastoosobową orkiestrę, nawiązuje współpracę z Polskim Czerwonym Krzyżem. Już wtedy w Kobyłce powstała żeńska służba sanitarna, którą kierowała druhna Alina Gołaszewska. Pojawienie się kobiet w strażackich szeregach zaowocowało założeniem amatorskiego kółka teatralnego, które wystawiło dla mieszkańców Kobyłki szereg spektakli teatralnych. W pracy zespołu teatralnego wyróżniali się szczególnie: małżonkowie Migdalscy, Jadwiga Nowicka, Irena Kilańska, Irena Siwecka, Tadeusz Wolski, Marian Szostakiewicz i Jerzy Remiczewski.
W latach 30-tych kobyłkowska straż ściśle współpracowała, już w zakresie działalności przeciwpożarowej, z jednostkami z Wołomina, Radzymina i Ząbek.
W 1938 r. powołano nowy Zarząd, który kontynuował działalność poprzedników do wybuchu wojny, zwracając szczególną uwagę na gromadzenie sprzętu przeciwpożarowego. Prezesem został wówczas wybrany Ludwik Siwecki, naczelnikiem – p. Sudnik, skarbnikiem – p. Ligaszewski a gospodarzem ponownie Michał Balcerzak.
W czasie okupacji komendantem liczącej trzydziestu siedmiu strażaków OSP był Józef Kalisiak. W większości kobyłkowscy ochotnicy uczestniczyli w zorganizowanym ruchu oporu, a w walce o niepodległą Polskę zginęli.: Stanisław i Władysław Orszagh, Tadeusz Olszewski, Stanisław Kurkowski, Franciszek Gardyner, Jan Wierzba, Józef Oniszk, Zbigniew Gogolewski, Zygmunt Polkowski, Stanisław Woźniak, Tadeusz Kniołek, Apolinary Błażejewski i Jan Goliwąs.
Tuż po wyzwoleniu, w dniu 3 marca 1945 r. komisaryczny wójt Kobyłki Stanisław Szczepkowski mianował Zygmunta Rogujskiego komendantem OSP. Zastępcą komendanta został wówczas Stanisław Kalisiak, a gospodarzem Ludwik Siwecki. W czasie wojny strażnica została zniszczona w ok. 30 proc., zaginął gromadzony przez lata sprzęt gaśniczy. Niemal natychmiast przystąpiono do odbudowy strażnicy i dzięki pomocy społeczeństwa już w dwa lata później oddano do użytku główną część budynku. Służyła ona jako przechowalnia sprzętu, a jako pierwsza znalazła się tam sikawka ręczna, prezent od wołomińskiej ochotniczej straży. Z własnych natomiast środków zakupiono węże tłoczne i ssawne.
Po reaktywowaniu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych, po pierwszym Walnym Zgromadzeniu został wybrany kobyłkowski Zarząd w składzie: prezes – Ludwik Siwecki, wiceprezes – Bolesław Dworak, naczelnik – Zygmunt Rogujski, sekretarz – Teodor Zagańczyk, gospodarz – Michał Balcerzak.
W 1949 r. zakupiony został z demobilu, za 30 tys. ówczesnych złotych samochód Gaz AA, który po kapitalnym remoncie i dostosowaniu do potrzeb jednostki (co wykonali kobyłkowscy ochotnicy własnym sumptem), był jednym z pierwszych mechanicznych wozów bojowych na terenie powiatu wołomińskiego.
Wieści Podwarszawskie
R.7, 1997 nr 38 (343)
O autorze
