Herman Knothe
Polował z Mościckim i Göringiem, budował wille w Warszawie i prowadził cegielnię w Zielonce – był jednym z najwybitniejszych obywateli naszego miasta.
Herman Knothe urodził się 4 czerwca 1879 roku w rodzinnym majątku – Kraszkowice na terenie Ziemi Wieluńskiej (obecnie województwo łódzkie ). Rodzina Knothe pochodziła z Saksonii, a po zamieszkaniu na terenach etnicznie polskich, szybko zasymilowała się i uległa spolszczeniu. Z domu rodzinnego Herman wyniósł głębokie zamiłowanie do rodzimej przyrody. Po śmierci ojca rodzina Knothe przeniosła się do Warszawy. Tu Herman Knothe ukończył stojące na bardzo wysokim poziomie Prywatne Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie.
Studia w Rosji i Niemczech
Swoje studia Herman Knothe rozpoczął początkowo w Petersburskim Instytucie Technologicznym na Wydziale Architektury. Po zaliczeniu pierwszego roku, zmuszony jednak został ze względów politycznych opuścić Petersburg. Przeniósł się zatem na Wydział Architektury na Politechnice w Karlsruhe. Podczas pobytu w Badenii podjął równocześnie naukę, na drugim kierunku Łowiectwo wykładanym na Wydziale Leśnictwa. W 1902 roku zdał wszystkie egzaminy, uzyskał absolutorium i obronił pracę dyplomową. Po ukończeniu studiów z dyplomem inż. architekta i powrócił do rodzinnej Warszawy. Uzyskany przez Hermana Knothe w Niemczech dyplom, nie dawał jednak pełnych uprawnień do wykonywania zawodu inżyniera architekta, na terenie państwa rosyjskiego. Wyjechał zatem na dwuletnią praktykę do Petersburga. Podjął tam pracę w biurze projektowym – Instytutu Komunikacji, prowadzonym przez Polaków: prof. Szyszko i prof. Wróblewskiego.
Inwestycja w Zielonce
W 1924 roku Herman Knothe na terenie Arkuszewa pobudował rodzinną Cegielnię „Towarzystwa Zielonka”. Zlokalizowana była mniej więcej na terenie obecnego osiedla mieszkaniowego przy ul. Wolności i eksploatowała złoża na tzw. „Starych Glinkach”. Dawała zatrudnienie ok. 100 pracownikom miejscowym i napływowym. Od 1925 roku pracą cegielni kierował przybyły do Zielonki – Michał Szymański.
Projekty w Warszawie
Przed I wojną światową Herman Knothe projektował i nadzorował rozbudowę umocnień w Twierdzy Modlin. Był bardzo bliskim współpracownikiem prof. Stefana Szyllera, z którym wspólnie prowadził prace przy projektowaniu wystawnej zabudowy Alei Róż w Warszawie. Knothe wybudował również m.in. Szpital Św. Łazarza w Warszawie, oraz dwie własne siedmiopiętrowe kamienice pod wynajem przy ul. Pięknej 11 i 11 B, na rogu ul. Mokotowskiej. Jego dziełem są też kamienice przy Tamce, Mokotowskiej czy Poznańskiej.
Rośnie miasto – ogród
Trudny do przecenienie jest wpływ osiadłego na terenie folwarku Zosinek Hermana Knothe dla rozwoju Zielonki – Letniska. To powstanie w krótkim czasie kilku miejscowych cegielni: „Towarzystwa Zielonka”, „Henryków” i „Helenów” – miało ogromny wpływ na gwałtowny rozwój naszej miejscowości, na budowę wielu nowych domów z mieszkaniami pod wynajem i bogatych, rodzinnych willi.
Wzrastała również od tego momentu gwałtownie liczba stałych mieszkańców osiedla, pracowników sezonowych oraz przybywających w sezonie letników i ich gości. Powstawały w osiedlu, obok cegielni liczne małe i średnie firmy towarzyszące: tartak Mariana Żochowskiego przy ul. Kolejowej, zakład stolarski przy ul. Mareckiej, składy materiałów budowlanych, skład materiałów opałowych Szajego, liczne firmy transportowe, handlowe, murarskie, tynkarskie, malarskie, ciesielskie, zduńskie, elektryczne, hydrauliczne, kowalskie, piekarnie, sklepy spożywcze, masarnia, sklep chemiczny, sklep papierniczy, kawiarnie i restauracja.
Wielki Łowczy II RP
Herman Knothe zrezygnował w latach trzydziestych z pracy architekta. Przekazał jeszcze w 1925 roku prowadzenie cegielni kierownikowi Michałowi Szymańskiemu, a sam oddał się całkowicie swojej życiowej pasji – łowiectwu.
W polskim i międzynarodowym środowisku myśliwskim cieszył się ogromnym autorytetem. W okresie międzywojennym był członkiem Komitetu Wykonawczego Polskiego Związku Łowieckiego, zasiadał w Naczelnej Radzie Łowieckiej. Był generalny komisarzem rządu RP na Międzynarodowej Wystawie Łowieckiej w Berlinie w 1937 roku, gdzie myśliwi z Polski zdobyli większość z przyznanych złotych medali. W 1931 roku Herman Knothe został konsulentem ds. łowieckich w Ministerstwie Rolnictwa i Reform, z tytułem „Generalnego Łowczego Lasów Państwowych”. Funkcję tę pełnił nieprzerwanie do wybuchu II wojny światowej.
Podarunek od Göringa
Był głównym organizatorem reprezentacyjnych polowań dla polityków II Rzeczypospolitej. Ustalał ich miejsca i terminy nawet dla prezydenta Ignacego Mościckiego, wspólnie z którym wielokrotnie polował na jelenie. Na polowania organizowane dla prezydenta RP i ministrów z rządu bardzo często byli zapraszani również zagraniczni prezydenci i członkowie rządów. W czasie jednego z polowań w Puszczy Białowieskiej, uczestniczył w nim Wielki Łowczy III Rzeszy Niemieckiej – Hermann Göring. Po udanym polowaniu wręczył pamiątkową, srebrną papierośnicę swojemu odpowiednikowi w Polsce – Wielkiemu Łowczemu II RP Hermanowi Knothe. Podarunek otrzymany w okresie międzywojennym od niemieckiego ministra uratował w późniejszym czasie wielokrotnie życie Hermanowi Knothe w czasie okupacji niemieckiej.
Wojenne straty
We wrześniu 1939 roku Knothe został kontuzjowany w czasie bombardowania Warszawy – został przysypany pod gruzami jego kamienicy w Alei Róż. Skazało go to na długi pobyt w szpitalu. W czasie II wojny światowej brał udział w pracach konspiracyjnych Polskiej Naczelnej Rady Łowieckiej. W czasie Powstania Warszawskiego podobnie jak większość mieszkańców Warszawy, stracił niemal cały swój dorobek. W jego przypadku był to m.in. bogaty księgozbiór łowiecki i liczne trofea.
Pasja na całe życie
Po wojnie inżynier Herman Knothe w 1945 roku osiedlił się na Warmii. Początkowo pracował w Olsztynie na stanowisku kierownika Biura Technicznego przy Dyrekcji Lasów Państwowych. Pełnił w tym czasie także funkcję przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Łowieckiej. W 1950 roku został przeniesiony do Warszawy. W 1953 roku za zasługi dla polskiego łowiectwa otrzymał tytuł Członka Honorowego Zrzeszenia Polski Związek Łowiecki, nadany mu przez Naczelną Radę Łowiecką. Mimo podeszłego wieku, nadal brał aktywny udział we wszystkich pracach PZL. Był przewodniczącym Kolegium Odznaczeń Łowieckich i konsultantem NRŁ w sprawach hodowlanych. W sierpniu 1959 r. współorganizował pierwszą powojenną Ogólnopolską Wystawę Trofeów Łowieckich, która odbyła się w Poznaniu – był jej przewodniczącym.
Herman Knothe zmarł 3 września 1961 roku, w w domu swojej córki Zofii w Zielonce, w wieku 82 lat. Trzy dni później spoczął na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie.
Za swą działalność inżynier Knothe został odznaczony dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Legii Honorowej, Komandorią Orderu św. Stefana oraz najwyższym odznaczeniem łowieckim „Złom”.
O autorze
