Tag: Tajna Organizacja Nauczycielska

Tajna Organizacja Nauczycielska, TON, podziemna organizacja nauczycielska utworzona w październiku 1939 przez działaczy Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Pełne struktury TON udało się stworzyć tylko w Generalnym Gubernatorstwie, na pozostałych ziemiach polskich organizacje nauczycielskie tworzyły się i działały w sposób żywiołowy. Odgrywała znaczącą rolę w prowadzeniu tajnego nauczania, ściśle współpracując z władzami oświatowymi Delegatury Rządu RP na Kraj. Roztaczała opiekę nad nauczycielami przesiedlonymi z terenów polskich włączonych do Rzeszy i nad rodzinami nauczycieli poległych i zaginionych we wrześniu 1939, zamordowanych i aresztowanych przez Niemców bądź walczących w Polskich Siłach Zbrojnych na obczyźnie. Starała się o zapewnienie bezpieczeństwa nauczycielom poszukiwanym przez władze okupacyjne.W 1945 TON otrzymała zgodę na przekształcenie się w Związek Nauczycielstwa Polskiego za cenę poszerzenia kierownictwa organizacji o przedstawicieli PPR. Główni działacze: Z. Nowicki, C. Wycech, K. Maj, W. Tułodziecki, T. Wojeński.

Tajne nauczanie w Wołominie w latach 1939-1944 (II)

Zygmunt Nowicki - założyciel TON
Zygmunt Nowicki - założyciel TON

Ośrodki decyzyjne konspiracji oświatowej Utworzenie Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i jej główne cele. W końcu października z inicjatywy Zygmunta Nowickiego, przedwojennego prezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego, powstała […]

Nauczyciele regionu wołomińskiego w latach okupacji

Klasa VI i nauczyciele Zielonka

Już na początku okupacji niemieckiej i sowieckiej, w październiku 1939 r. ZNP przekształcił się w Tajną Organizację Nauczycielską. Jej głównym zadaniem było rozwijanie tajnego nauczania w zakresie wszystkich typów szkół, począwszy od szkoły podstawowej, a kończąc na wyższych uczelniach.  TON rozwijał w naszym regionie tajne nauczanie historii, geografii i literatury polskiej w szkołach podstawowych, a także organizował konspiracyjne szkolnictwo średnie.

W siedemdziesiątą rocznicę tajnych kompletów lat 1939-1945 u Krystyny Kwapiszewskiej (II)

krystyna kwapiszewska
krystyna kwapiszewska

Nauczyciele “jej” kompletów Mamy szczęście znać i spotykać się z legendą wołomińskiej oświaty – Krystyną Kwapiszewską oraz obcować ze Stanisławą Balonową1 – nauczycielkami tajnego nauczania. Krystyna Kwapiszewska, jako 17-letnia […]