historia terenów powiatu wołomińskiego

w dokumentach i wspomnieniach

dwudziestolecie międzywojenne Polska Partia Socjalistyczna Wołomin

Poglądy polityczne mieszkańców Wołomina na podstawie wyników wyborów w latach 1918-1938 (VI)

Lata 1935 i 1938 Wybory w latach 1935 i 1938 zostały przeprowadzone wg nowej ordynacji wyborczej. Ordynacja ta została wytworzona zgodnie z pryncypiami zdefiniowanymi przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Ilość posłów miała być zmniejszona, zaś ordynacja odpartyjniona47. W efekcie powstała dosyć…

dwudziestolecie międzywojenne Wołomin

Poglądy polityczne mieszkańców Wołomina na podstawie wyników wyborów w latach 1918-1938 (V)

Wybory “brzeskie” 1930 Wybory w 1930 roku były przedterminowe, spowodowane rozwiązaniem parlamentu przez prezydenta Mościckiego. Była to oczywiście decyzja Józefa Piłsudskiego. Ugrupowanie parlamentarne piłsudczyków, czyli BBWR, osiągnęło w poprzednich wyborach zbyt niski wynik, aby przeprowadzić zmiany w ustroju państwa w…

dwudziestolecie międzywojenne partie Wołomin

Poglądy polityczne mieszkańców Wołomina na podstawie wyników wyborów w latach 1918-1938 (I)

Powyższe opracowania były już wykorzystane przez Ludwika Hassa w artykule „Wołomin w okresie międzywojennym”. Wyniki wyborów zostały jednak poddane bardzo fragmentarycznej analizie i w specyficznym kontekście skupienia się głównie na dziejach ruchu komunistycznego, co częściowo jest uzasadnione ówczesnym ustrojem komunistycznym i wymogami cenzury, częściowo zapewne również poglądami autora, ideowego komunisty, tajnego współpracownika służb PRL, w III RP współtworzącego ruch neomarksistowski. Uzasadnia to konieczność ponownego przyjrzenia się wynikom głosowania w wyborach w powiecie radzymińskim ze szczególnym uwzględnieniem Wołomina.

dwudziestolecie międzywojenne Polska Partia Socjalistyczna Polskie Stronnictwo Ludowe Radzymin samorząd Stronnictwo Narodowe

Życie społeczno-polityczne w Radzyminie w okresie międzywojennym (I)

Mieszkańcy Radzymina z entuzjazmem powitali nadchodzącą Niepodległość i aktywnie włączyli się w organizowanie zrębów polskiej władzy w mieście. Już 10 listopada 1918 r. miejscowy oddział POW, pod dowództwem Juliusza Dudzińskiego, rozbroił stacjonujący w Radzyminie oddział żołnierzy niemieckich. Z gmachów publicznych zniknęły obce flagi oraz plakaty z zarządzeniami władz okupacyjnych. 14 listopada w radzymińskim kościele odbyło się nabożeństwo dziękczynne “za Ojczyznę”, które w obecności licznie zgromadzonych wiernych odprawił proboszcz parafii ks. Aleksander Kobyliński. Ludzie płakali ze wzruszenia, śpiewając “Boże coś Polskę”, a na ulicach miasta powiewały biało-czerwone flagi.

dwudziestolecie międzywojenne edukacja I Wojna Światowa organizacje partie przed I Wojną Światową Radzymin religia rzemiosło

Zarys dziejów społeczności żydowskiej w Radzyminie (II)

W dwudziestoleciu międzywojennym większość Żydów mieszkała w centrum miasta – przy Starym Rynku oraz w tzw. “okrąglaku”, czyli w skupisku domów i sklepów między ulicami: Warszawską, Konstytucji 3 Maja oraz Placem Tadeusza Kościuszki. W Radzyminie były wówczas trzy bóżnice – przy ulicach Warszawskiej i Zduńskiej. Istniały także szkoły religijne: cheder – elementarna szkoła żydowska, jesziwa – odpowiednik świeckiej szkoły średniej oraz utworzona w 1922 r. przez Agudas Izrael szkoła dla dziewcząt pod nazwą Bejt Jakow. Wymienione szkoły miały wyłącznie prywatny charakter. Ponadto część dzieci uczęszczała do państwowych szkół powszechnych, np. od 1934 r. dzieci żydowskie uczyły się w budynku obecnej Szkoły Podstawowej nr 1.

dwudziestolecie międzywojenne kronika wydarzeń Marki Obóz Wielkiej Polski Radzymin Stronnictwo Narodowe Wołomin wycinki wydarzenia

Szykany władz administracyjnych względem O.W.P.

W Markach w tym samym dniu na pół godziny przed rozpoczęciem zebrania właściciel sali odmówił jej udzielenia. Jak słychać ze strony „czynników” zagrożono mu odebraniem koncesji na kino i usunięciem syna, urzędnika gminy Marki z posady. Miało to jednak ten skutek, że powstało tam nowe koło Stron. Nar., liczące kilkudziesięciu członków za co Zarząd Okręgowy S. N. pozwala sobie podziękować nieproszonym „opiekunom”. W Wołominie w kilka dni imponującym wiecu S. N. odebrano koncesje na kino właścicielowi sali… Oto parę próbek walki zwolenników „ideologji” i jej skutki.

dwudziestolecie międzywojenne Jadów kronika wydarzeń Obóz Wielkiej Polski wycinki wydarzenia

Zjazd lV-go podwarszawskiego rejonu Obozu Wielkiej Polski w Jadowie

Zjazd poprzedziła msza św. z kazaniem ks. Tworkowskiego z Radzymina. Po mszy św. uczestnicy zjazdu przemaszerowali w karnych czwórkach przez ulice miasta do miejscowej Strażnicy, gdzie nastąpiło otwarcie zjazdu oraz wygłoszono referaty. Przemawiał ks. Tworkowski, dr. Wiśniewski i dwaj delegaci Komitetu Dzielnicy kol. kol. Domański i Mianowski. Przemówienia przyjmowano długotrwałemi oklaskami.

dwudziestolecie międzywojenne kronika wydarzeń policja Polska Partia Socjalistyczna Wołomin wycinki wydarzenia

Aresztowanie członków komisji wyborczej w Wołominie

W Wołominie aresztowano tow.tow. Walentynowicza, Tobolskiego i Piątkowskiego. Tow. Piątkowski został aresztowany w chwili, kiedy przyjechał do Wołomina, zwolniony z więzienia za kaucją. Aresztowanych towarzyszy trzymano w miejscowym areszcie. Zwolnieni oni zostali na 15 minut przed końcem wyborów. Łukasz RygałoAutora…